Crynodeb o’r Gynhadledd Fach ar Addysg Gynhwysol: Rhan 2

Dyma’r ail bostiad blog yn trafod ein Cynhadledd Fach ar Addysg Gynhwysol a gynhaliwyd yn ddiweddar gan y Grŵp E-ddysgu. Am drosolwg o’r hanner cyntaf, gweler y postiad blog hwn.

Agorodd ail hanner y gynhadledd gyda Neil MacKintosh a Meirion Roberts o gynllun BioArloesi Cymru IBERS yn trafod ehangu mynediad i’w modiwlau. Yn ddiweddar, mae’r tîm wedi ceisio mynd i’r afael â’r prinder sgiliau lefel uchel a thechnegol mewn busnesau bio-seiliedig, gan gynnwys Bwyd-Amaeth. Un o amcanion y rhaglen yw i edrych ar ffyrdd o ddarparu cwrs dysgu o bell ar gyfer graddedigion sy’n gweithio ym myd diwydiant ar hyn o bryd ac nad oes ganddynt amser, o bosib, i wneud gradd ôl-raddedig. Gobeithir y bydd y cynllun yn cynyddu cynhyrchiant yng Nghymru trwy bwysleisio’r berthynas gilyddol rhwng diwydiant ac ymchwil. Mae cynllun BioArloesi Cymru yn gweithio’n agos â phartneriaid diwydiannol i ddarparu llwybr hyblyg i’r rhai hynny sydd mewn swyddi i ennill cymwysterau ôl-raddedig. Rhoddodd Neil gyflwyniad ar y cynllun cyn trosglwyddo’r awenau i’w gydweithiwr, Meirion Roberts. Mae Meirion yn ddarlithydd cyswllt yn BioArloesi Cymru ac mae’n gyfrifol am ddarparu profiad dysgu dwyieithog ar gyfer y modiwlau dysgu o bell uwchraddedig. Cyflwynir y cyrsiau BioArloesi ar-lein yn unig trwy ddefnyddio Blackboard ynghyd â llu o  wahanol ddeunyddiau dysgu. Ar hyn o bryd gall myfyrwyr sydd wedi’u cofrestru ar y cwrs fanteisio ar adnoddau yn Gymraeg a Saesneg. Un o’r tasgau cyntaf i Meirion ar ôl dechrau gweithio gydag uned BioArloesi Cymru oedd creu rhyngwyneb, deunydd a darlithoedd dwyieithog ar gyfer y cwrs. Mae’r modiwlau hyn yn defnyddio fforymau ar Blackboard fel dull asesu. Un o’r heriau sy’n codi wrth ddarparu’r modiwlau hyn yn ddwyieithog yw sut i gymedroli a hwyluso fforymau dwyieithog. Yn dilyn trafodaeth rhwng y cynadleddwyr, teimlwyd mai un ffordd ymlaen fyddai annog y rhai sy’n defnyddio’r fforymau i bostio eu hymatebion yn Gymraeg a Saesneg, yn hytrach na bod angen cyfieithu ymatebion Cymraeg i’r Saesneg. Pe gosodid cynsail i bostio yn y ddwy iaith teimlwyd y byddai hyn yn ddull mwy cynhwysol o greu amgylchedd dysgu dwyieithog. Os hoffech gael rhagor o wybodaeth ynglŷn â defnyddio fforymau a asesir, mae gwybodaeth am raddio’r bwrdd trafod ar gael yma

Ar ôl y cyflwyniad hwn, rhoddodd Mary Jacob, darlithydd mewn Dysgu ac Addysgu yn y GDSYA, a Nicky Cashman, cynghorydd hygyrchedd yn y Gwasanaethau Cymorth i Fyfyrwyr, gyflwyniad ar Greu Deunyddiau Dysgu Cynhwysol a Hygyrch. Nod y cyflwyniad oedd rhoi cyngor ymarferol i staff ar sut i greu adnoddau mwy hygyrch i fyfyrwyr, gan gynnwys eitemau y gellir eu lawrlwytho o’r Amgylchedd Dysgu Rhithwir. I roi ychydig o gyd-destun, mae 16% o Boblogaeth Myfyrwyr Aberystwyth wedi datgelu anabledd, sydd ychydig yn uwch na chyfartaledd y sector sef 12%. Trafododd Mary a Nicky y pynciau canlynol:

  • Offer Gwirio Hygyrchedd Microsoft – offeryn sydd wedi’i ymgorffori yn Word
  • Defnyddio arddulliau yn Word i wneud strwythur eich deunydd yn glir i fyfyrwyr
  • Sut i drosi eich dogfen Word yn ffeil PDF
  • Pa liwiau yw’r rhai mwyaf addas i’w defnyddio?

Yn ogystal â hyn, rhannodd Mary a Nicky adnodd a grëwyd gan Brifysgol Hull ar gyfer dylunio deunydd i ddysgwyr amrywiol. Mae’r adnodd hwn ar gael ar-lein a gellir dod o hyd iddo yma. Hefyd, dosbarthwyd taflen o’r enw ‘The Universal Design for Learning Guidelines’ a grëwyd gan CAST ac sydd i’w gael yma. Mae Mary hefyd yn cynnal Bwrdd Trello sy’n cynnwys llawer o adnoddau defnyddiol ar gyfer gweithgareddau dysgu ac addysgu. Mae yna garden ar y bwrdd Trello yn arbennig ar gyfer Creu Deunyddiau Dysgu Hygyrch, o dan yr adran Prosiectau/ meysydd diddordeb.

Rhoddwyd y cyflwyniad olaf gan Dr Jennifer Wood o’r Adran Ieithoedd Modern. Mae Dr Wood yn dysgu Sbaeneg a myfyriodd ar ei defnydd o Brofion Blackboard yn ei dysgu. Nod y profion hyn yw profi dealltwriaeth myfyrwyr sy’n dysgu Sbaeneg y tu allan i’r ystafell ddosbarth. Mae defnyddio Profion Blackboard yn galluogi Dr Wood i ryddhau amser yn ei gwersi wyneb yn wyneb a’i horiau cyswllt â’i myfyrwyr. Cyn defnyddio profion ar-lein, neilltuwyd amser gwerthfawr yn y sesiynau dysgu ar gyfer asesiadau dosbarth. Rhoddodd Dr Wood gyd-destun ychwanegol i’r cyflwyniad hefyd trwy drafod pryder ynghylch ieithoedd tramor (Foreign Language Anxiety) a sut y gall Profion Blackboard helpu i leddfu hyn oherwydd bod modd eu sefyll (a’u hailsefyll) ar amser sy’n siwtio’r myfyriwr ac mewn amgylchedd lle y maent yn teimlo’n gysurus. Un o fanteision defnyddio profion Blackboard yw bod modd eu hallforio, eu mewnforio a’u hail-ddefnyddio mewn modiwlau gwahanol ar ôl i chi eu llunio. Yn ogystal â hyn, gellir marcio profion yn awtomatig a rhoi adborth i’r myfyrwyr ar ôl iddynt gwblhau’r prawf. Gan ddibynnu ar yr angen dysgu, gall profion fod naill ai’n ffurfiannol neu’n grynodol a gellir eu cysylltu’n uniongyrchol â’r ganolfan raddau. Ond yn ogystal â’r manteision sy’n deillio o ddefnyddio profion, gall beri rhai heriau hefyd. Gall gymryd amser i lunio a chreu’r profion. Serch hynny gallwch eu creu ar amser sy’n gyfleus i chi, a gallwch eu mewnforio a’u defnyddio yn y modiwl sydd gennych dan sylw. Mantais hyn yw y bydd gennych adnodd y gallwch ei ddefnyddio o flwyddyn i flwyddyn. Os sylwch chi fod cwestiwn yn anghywir, gallwch ailddyrannu’r marciau, newid y graddau neu olygu’r cwestiwn ar gyfer pawb sydd wedi sefyll y prawf. Mae sawl math o gwestiynau y gellir eu defnyddio mewn cwisiau Blackboard. Gweler yma am restr lawn o’r mathau o gwestiynau sydd ar gael ar gyfer profion Blackboard (sylwch y bydd y math o gwestiwn a ddewiswch yn penderfynu a oes modd ei farcio’n awtomatig ai peidio). Mae rhagor o wybodaeth am brofion ar gael yma. Mae’r Grŵp E-ddysgu bob amser yn hapus i weithio gyda’n cydweithwyr academaidd i’ch helpu i gynllunio a chreu eich profion, a’u rhoi ar waith. Mae gennym gryn dipyn o arbenigedd yn y maes hwn. 

Ein Cynhadledd Fach eleni oedd ein prysuraf hyd yma o ran nifer y bobl a fynychodd. Blwyddyn nesaf efallai y bydd yn rhaid i ni ystyried symud i ystafell arall. Os hoffech awgrymu pwnc ar gyfer Cynhadledd Fach y flwyddyn nesaf mae croeso i chi gysylltu â ni. Hoffwn eich atgoffa hefyd bod ein Galwad am Gynigion ar agor ar gyfer ein Cynhadledd Fer. Gallwch gyflwyno cynnig trwy lenwi’r ffurflen ar-lein hon. Hoffem ddiolch i’r holl gyflwynwyr am roi o’u hamser ac am rannu eu harferion â phawb a fynychodd y gynhadledd.  

E-learning Group Image

Crynodeb o’r Gynhadledd Fach ar Addysg Gynhwysol: Rhan 1

Ar 10 Ebrill, croesawodd y Grŵp E-ddysgu 26 aelod o staff o bob rhan o’r Brifysgol i’r Gynhadledd Fach eleni. Thema’r Gynhadledd eleni oedd Addysg Gynhwysol a chafwyd chwe chyflwyniad yn amrywio o ganllawiau ymarferol ar sut i greu dogfennau hygyrch, i weithio gyda myfyrwyr niwroamrywiol. Oherwydd yr amrywiaeth eang o bynciau a drafodwyd, rhannwyd y crynodeb hwn yn ddwy ran, gyda rhan 1 yn trafod y tri chyflwyniad cyntaf. Darperir crynodeb o’r tri chyflwyniad olaf yn y postiad blog nesaf.

Agorodd y gynhadledd gyda chyflwyniad wedi’i recordio gan Dr Rob Grieve. Mae Dr Grieve yn uwch ddarlithydd mewn Ffisiotherapi ym Mhrifysgol Gorllewin Lloegr, Bryste. Yn ogystal â’i ymchwil academaidd, mae Dr Grieve hefyd yn cynnal gweithdai o’r enw Stand Up and Be Heard. Mae’r gweithdai hyn yn canolbwyntio ar helpu myfyrwyr y mae arnynt ofn siarad yn gyhoeddus, a bod hynny’n effeithio ar asesiadau sy’n cynnwys elfen gyflwyno. Ategodd Dr Grieve ei gyflwyniad gydag ymchwil a gynhaliwyd gan Marinho et al (2017) a nododd fod gan 64% o fyfyrwyr israddedig (allan o sampl o 1,135) ofn siarad yn gyhoeddus, ac y byddai 89% ohonynt wedi hoffi cael arweiniad a chymorth ychwanegol gan eu sefydliadau ar siarad yn gyhoeddus. Wrth gloi ei gyflwyniad, eglurodd Dr Grieve strategaethau i staff a fyddai’n helpu i gynorthwyo myfyrwyr â siarad yn gyhoeddus a chyflwyniadau asesedig. Awgrymodd y dylid:

  1. Cydnabod bod ar lawer o fyfyrwyr ofn siarad yn gyhoeddus ar gyfer asesiadau modiwl, ac yn gyffredinol
  2. Heblaw am ein rôl yn dysgu pwnc, gallwn gynorthwyo myfyrwyr (neu eu cyfeirio ymlaen) […] i leihau eu hofn o siarad yn gyhoeddus
  3. Mae rhoi cyflwyniadau a siarad yn gyhoeddus yn sgiliau bywyd trosglwyddadwy sy’n gwneud myfyrwyr yn fwy cyflogadwy; nid dim ond ar gyfer asesiadau y’u defnyddir

Yn ogystal â hyn, nododd Dr Grieve nad oes rhaid i gyflwyniadau fod yn berffaith. Y neges allweddol i’w chyfleu i fyfyrwyr yw i fod yn nhw eu hunain wrth wneud cyflwyniadau, ac i fod yn awthentig. Bu’r gweithdai a gynhaliodd Rob yn hynod lwyddiannus i fyfyrwyr, yn enwedig y rhai a oedd yn mynd ymlaen i roi cyflwyniadau asesedig. Gallwch gael rhagor o wybodaeth am y gweithdai yma.

Presentation from Rob Grieve

Yn dilyn ymlaen o gyflwyniad Dr Grieve, cafwyd cyflwyniad gan Dr Debra Croft ar y gwaith y mae’r Ganolfan Ehangu Cyfranogiad a Chynhwysiant Cymdeithasol wedi’i wneud i ymgorffori Sgiliau Craidd yn eu cwricwlwm yn y Brifysgol Haf. Cyflwynir y modiwl Sgiliau Craidd yn Wythnos 1 y cwrs yn bennaf, ac mae’n fodiwl yn ei rhinwedd ei hun. Nod y modiwl yw rhoi i fyfyrwyr y sgiliau astudio a’r sgiliau bywyd y bydd eu hangen arnynt yn ystod gweddill eu hamser yn y Brifysgol Haf a thu hwnt. O ystyried cyfyngiadau amser rhaglen y Brifysgol Haf, nid oes modd ymgorffori’r sgiliau craidd yn y cwricwlwm pwnc-benodol, felly mae angen i’r holl fyfyrwyr gymryd y modiwl Sgiliau Craidd.

Aeth y tîm ati i ddiwygio’r modiwl yn llwyr yn 2016-17, ar sail yr adborth a ddarparwyd gan fyfyrwyr a staff, a’i sgôr isel o ran boddhad myfyrwyr. O ganlyniad, cynyddodd cyfradd boddhad y modiwl Sgiliau Craidd i 80% yn 2016, 80au% uchel yn 2017, a 94% yn 2018. Priodolwyd llwyddiant y modiwl i’r newidiadau a wnaed gan y tîm dysgu. Y gwahaniaeth mwyaf yn 2018 oedd y newid i’r modd y cyflwynwyd y modiwl. Defnyddiwyd grwpiau caeedig ar Facebook i gyfathrebu â myfyrwyr amrywiol, gan wneud defnydd llawn o Blackboard a Turnitin ar gyfer aseiniadau. Rhoddai’r modiwl Sgiliau Craidd bwyslais ar yr elfen gynhwysol a gwahaniaethau dysgu, gan alluogi tiwtoriaid i ymgorffori gofynion yn eu dysgu. Mae’r asesiadau wedi’u safoni ac wedi’u cynllunio i fod yn gynhwysol o’r cychwyn sy’n golygu bod pawb yn gwneud yr un asesiad. Maent hefyd yn defnyddio cwisiau Blackboard sy’n cael eu marcio’n awtomatig ar gyfer sgiliau hyfforddi a TG. Ceir rhagor o wybodaeth am waith y Ganolfan Ehangu Cyfranogiad a Chynhwysiant Cymdeithasol yma.

Cyflwynwyd y drydedd a’r olaf o sesiynau hanner hwn y gynhadledd gan Janet Roland a Caroline White o’r Gwasanaethau Cymorth i Fyfyrwyr a Gyrfaoedd. Nod eu cyflwyniad, Teaching for Everyone: Neurodiversity and Inclusive Practices, oedd darparu’r sgiliau ymarferol sydd eu hangen i greu gweithgareddau dysgu ac addysgu ar gyfer myfyrwyr niwroamrywiol. Agorodd y gweithdy gydag ymarfer i dorri’r iâ. Mewn parau, gofynnwyd i’r cyfranogwyr labelu eu hunain ‘A’ a ‘B’. Yn gyntaf, gofynnwyd i bob ‘A’ siarad am eu gwyliau diwethaf am 1 munud gyda ‘B’. Wedyn, gofynnwyd i bob ‘B’ siarad am eu gwyliau diwethaf gydag ‘A’, ond heb ddefnyddio unrhyw air sy’n cynnwys y llythyren ‘E’. Yna, rhoddwyd amlen i’r cyfranogwyr yn cynnwys termau am ymddygiad niwroamrywiol a’u nodweddion, a gofynnwyd iddynt baru’r labeli â’r nodweddion perthnasol. Bu’r cyflwyniad hwn gyfle i’r cyfranogwyr ystyried y gwahanol broffiliau niwroamrywiol a strategaethau y gellir eu defnyddio i greu profiad dysgu mwy cynhwysol. 

Cyfeiriadau

Marinho, ACF., de Madeiros, AM., Gama, AC and Teixeira, LC. 2017. Fear of Public Speaking: Perception of College Students and Correlates. Journal of Voice. 31: 1. DOI: 10.1016/j.jvoice.2015.12.012.