Diwrnod Ymwybyddiaeth Hygyrchedd Byd-eang

Heddiw (21 Mai) yw Diwrnod Ymwybyddiaeth Hygyrchedd Byd-eang.

O fewn Taith y Myfyriwr, mae gennym Dîm Hygyrchedd a Lles sy’n gweithio gyda myfyrwyr trwy gydol y flwyddyn. Mae’r Tîm yn cynnwys dros 50 o staff cynorthwyol anfeddygol sy’n darparu cymorth mentora neu sgiliau astudio 1:1 i fyfyrwyr ag anabledd neu wahaniaeth dysgu. 

Y llynedd fe wnaethant gefnogi dros 800 o’n myfyrwyr – mae nifer y myfyrwyr y maent yn eu cefnogi wedi cynyddu 34% yn y pum mlynedd diwethaf.

 

Dyma beth mae ein myfyrwyr wedi bod yn ei ddweud am y tîm eleni: 

… hynod o werthfawr, gan ganiatáu i mi… aros yn y brifysgol trwy gydol yr heriau niferus sydd wedi codi yn ystod fy nghwrs. 

… wir wedi gwerthfawrogi … [cael]… cefnogaeth barhaus trwy gydol ein gradd gyfan gan yr un bobl (yn hytrach na staff gwahanol bob blwyddyn). Rwy’n awtistig ac mae hynny’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i mi.

[Y gweithiwr cymorth] oedd yr unigolyn pwysicaf yn ystod fy nghyfnod yn y brifysgol… heb y gwasanaethau byddwn yn cael llai o drefn a diddordeb gan eraill, sef y ddwy elfen fwyaf hanfodol yn fy llwyddiant yn y brifysgol.

 

Credwn fod y myfyriwr hwn yn crynhoi’r gwasanaeth yn berffaith: “Anhygoel… Hollol wych… Ffantastig… Rhyfeddol… Amhrisiadwy… o’r radd flaenaf”

Ond nid y staff hyn yn unig sy’n gwneud yn siŵr bod yr hyn a wnawn mor hygyrch â phosibl. Dyma rai o’r pethau y mae ein timau eraill yn eu gwneud.

 

Cynnwys Blackboard

 

Mae Blackboard Ally ar gael i bob myfyriwr a staff yn y brifysgol. Eleni mae 59,541 o ddogfennau wedi’u lawrlwytho mewn fformat amgen gan 3,894 o ddefnyddwyr. Y fformat mwyaf cyffredin yw’r PDF wedi’i dagio.

Mae staff wedi gwneud 3,417 o atgyweiriadau i’r cynnwys – dyna 3,417 o newidiadau sy’n gwneud deunyddiau addysgu yn fwy hygyrch i’w defnyddio.

Sgôr cwrs cyfartalog Ally ar gyfer cyrsiau 2025-26 yn Blackboard yw 72%.

Ym mis Tachwedd 2025, cymerodd PA ran yn Niwrnod Trwsio’ch Cynnwys Blackboard a daethant yn 3ydd yn y DU am nifer yr atgyweiriadau i gynnwys Blackboard a wnaed.

 

Delwedd arddull siart cylch sy'n dangos sgôr Hygyrchedd Cyffredinol Ally fel 72% - cynnydd o 2% ers y flwyddyn flaenorol

 

Llyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion

 

Mae’r holl sganiau o benodau o lyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion y mae ein gwasanaeth digido yn eu paratoi ar gyfer rhestrau darllen mewn fformat hygyrch. Maent yn defnyddio sganio OCR (Adnabod Nodau Gweledol), sy’n golygu bod sganiau wedi’u huwchlwytho o benodau o lyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion mewn rhestrau darllen yn gwbl ddarllenadwy, chwiliadwy a hygyrch. Yn ogystal â chydymffurfio â deddfwriaeth, mae’r sganiau hyn yn hygyrch i bob dysgwr. Mae dogfennau OCR wedi’u sganio yn gydnaws â thechnolegau cynorthwyol megis darllenwyr sgrin, ac mae ganddynt gyfleusterau llywio testun hefyd.

Yn ogystal â sganio eitemau ar gyfer rhestrau darllen, gall y tîm hefyd greu copïau hygyrch ar gyfer llyfrau i fyfyrwyr sydd wedi datgan anabledd i’r brifysgol. Mae gennym drwydded sy’n galluogi i ni wneud neu ddod o hyd i gopïau hygyrch o lyfrau os nad oes fersiwn hygyrch addas ar gael i’w brynu. Os nad yw testun wedi’i gynnwys gan y drwydded ond ein bod yn berchen ar gopi gwreiddiol, efallai y byddwn yn dal i gynhyrchu copi hygyrch ar gyfer astudiaeth bersonol neu ymchwil. 

Mae’r gwasanaeth hwn yn rhad ac am ddim i fyfyrwyr cymwys a gellir ei ddefnyddio drwy e-bostio digideiddio@aber.ac.uk.

 

Eitemau synhwyraidd ar gyfer sesiynau lles

 

Cyflwynodd y staff yn ein Gwasanaeth Lles focsys o eitemau synhwyraidd y gellir eu cynnig i fyfyrwyr mewn sesiynau Lles i’w helpu i reoli’r angen am hunan-ysgogi (stimio). Dyma enghraifft o’r eitemau sydd ar gael:

 

Detholiad o eitemau synhwyraidd mewn lliwiau cynradd.

 

Defnyddio Deallusrwydd Artiffisial

 

Mae ein llyfrgell ysgogiadau DA newydd sydd ar gael i bawb yn cynnwys gwybodaeth am ddefnyddio DA i ddefnyddwyr sydd â gofynion hygyrchedd. Gallwch weld rhai enghreifftiau o hyn mewn rhai enghreifftiau o’r llyfrgell ysgogiadau

  • Ailysgrifennu mewn Iaith Eglur

“Ailysgrifennwch y testun canlynol mewn iaith eglur, hawdd ei deall gan gadw’r ystyr gwreiddiol. Torrwch frawddegau cymhleth yn gamau byrrach a thynnwch unrhyw jargon diangen. Tynnwch sylw at unrhyw dermau a allai fod angen esboniad o hyd.”

  • Canllaw Cam wrth Gam Niwroamrywiaeth-Gyfeillgar

“Trowch y dasg hon yn ganllaw cam wrth gam sy’n addas ar gyfer dysgwyr niwrowahanol. Cofiwch gynnwys camau byr, clir, delweddau neu drosiadau dewisol, a chrynodeb o bwyntiau allweddol. Osgowch fanylder llethol iawn. Peidiwch ag ychwanegu cynnwys nad yw’n gysylltiedig â’r dasg.”

 

Dod o hyd i’ch ffordd o amgylch y llyfrgell.

 

Mae AccessAble yn adnodd gwych sy’n helpu i hwyluso’r broses o gynllunio ar gyfer, a llywio’r Campws yma yn Aberystwyth. Mae’n darparu gwybodaeth i bobl am bethau megis lle parcio hygyrch, mynediad ramp, ble mae’r dolenni clyw a ble y gallant ddod o hyd i doiledau hygyrch. Gall hyn fod yn wirioneddol galonogol i bobl wrth iddynt gynllunio i fynychu rhywle sy’n newydd a/neu’n anghyfarwydd.

 

Y llyfrgell: mae goroesi tymor yr arholiadau’n dechrau yma!

Daeth yr adeg unwaith eto!  Mae’r amser yn prysur nesáu, mae’r llyfrgell yn llenwi, ac yn sydyn mae pawb yn siarad am adolygu ac arholiadau. Rydyn ni gyd wedi bod yn yr sefyllfa, ac er nad oes unrhyw un yn hoffi arholiadau, dyma eich cyfle i ddangos popeth rydych chi wedi’i ddysgu eleni.

Cymerwch anadl. Ewch amdani – ac mae cefnogaeth ar gael yma yn y llyfrgell.

Adolygu, ond mewn ffordd sy’n gweithio i chi

Nid oes un ateb a fydd yn gweddu i bawb pan ddaw hi i adolygu. Mae rhai pobl yn credu’n gryf mewn nodiadau lliwgar a chardiau fflach, mae eraill angen cerddoriaeth gefndir, ac mae rhai eisiau distawrwydd llwyr a choffi cryf. Y newyddion da?  Mae yna lawer o gefnogaeth yn y llyfrgell i’ch helpu i ddarganfod beth sy’n gweithio orau i chi.

Marciau, Barod, Adolygwch gyda SgiliauAber

Edrychwch ar y safle SgiliauAber – mae ganddo adran gyfan ar Adolygu ac Arholiadau sy’n llawn:

  • Canllawiau ymarferol ar sut i adolygu’n effeithiol gan gynnwys ble i ddod o hyd i hen bapurau
  • Gwahanol ddulliau adolygu i roi cynnig arnynt (y tu hwnt i ail-ddarllen nodiadau yn unig)
  • Awgrymiadau a chyngor gan eich cyfoedion sydd eisoes wedi bod drwy’r profiad

P’un a ydych chi’n llenwi’ch pen â gwybodaeth funud olaf, yn cynllunio wythnosau ymlaen llaw, neu rywle rhwng y ddau, mae’n lle cadarn i ddechrau.

Yn ôl i’r rhestr ddarllen

Mae nawr yn amser da i ail-ymgyfarwyddo â rhestr ddarllen y modiwl. Does dim angen i chi ddarllen popeth o glawr i glawr – meddyliwch amdano fel gloywi yn hytrach nag ailgychwyn.

Gall ailymweld â thestunau allweddol eich helpu i:

  • Lenwi’r bylchau yn eich dealltwriaeth
  • Ailgysylltu pynciau darlithoedd â darlleniadau craidd
  • Cryfhau eich hyder wrth adolygu meysydd anodd

Defnyddiwch eich rhestr ddarllen i ganolbwyntio ar benodau hanfodol neu adrannau sy’n gysylltiedig â phynciau arholiadau, a phorwch drwy destunau a argymhellir am eglurhad neu enghreifftiau. Mae gan y llyfrgell gopïau ar gael fel y gallwch ailymweld â’r deunydd pan fydd yn cyd-fynd â’ch amserlen adolygu. Gallwch ddod o hyd i bopeth yn hawdd trwy restrau darllen Aspire a Primo, catalog y llyfrgell, i wirio argaeledd, eich hanes benthyca, gweld testunau ar-lein, neu ddod o hyd i eitemau ar y silffoedd.

Casgliad Astudio Effeithiol

Ddim yn siŵr sut i adolygu, heb sôn am beth i’w adolygu? Gall Casgliad Astudio Effeithiol y Llyfrgell eich helpu.

Mae’r casgliad print ac ar-lein hwn yn llawn llyfrau sgiliau adolygu ac astudio sydd wedi’u cynllunio i’ch helpu i astudio’n fwy craff. P’un a ydych chi’n chwilio am awgrymiadau cyflym neu i ailwampio eich strategaeth adolygu yn llwyr, mae’r llyfrau hyn yn berffaith ar gyfer pori drwyddynt pan fydd arnoch angen arweiniad ychwanegol. Yn ddelfrydol ar gyfer mireinio sgiliau, rhoi hwb i hyder, neu roi cynnig ar ddull newydd o astudio. Porwch y tro nesaf y byddwch chi yn y llyfrgell – fe welwch y casgliad ar Lawr F, gyferbyn â’r lifft yn Llyfrgell Hugh Owen, a gyferbyn â’r Ddesg Ymholiadau yn Llyfrgell y Gwyddorau Ffisegol.

Dewch o hyd i’ch man astudio perffaith

Mae’n ymwneud â lleoliad, lleoliad, lleoliad! Os oes arnoch angen amser tawel i ganolbwyntio, mae gan Lyfrgell Hugh Owen, a Llyfrgell y Gwyddorau Ffisegol ar y campws, yn ogystal â’r Weithfan yn y dref ddigon o fannau astudio tawel wedi’u cynllunio ar gyfer adolygu.

Tylluan y nos? Llenwi’ch pen â gwybodaeth ben bore? Rhywle yn y canol?
Nid yw adolygu yn cadw oriau swyddfa – ac nid yw’r llyfrgell chwaith. Yn ystod cyfnod yr arholiadau ac adolygu, mae holl loriau Llyfrgell Hugh Owen ar agor 24/7 fel y gallwch bori trwy lyfr, gwirio cyfeirnod eto, neu wasgu rhywfaint o adolygu munud olaf pryd bynnag y byddwch yn teimlo’r cymhelliad. Ac os ydych chi’n astudio ar ôl oriau craidd ac yn awyddus i adolygu am 2yb, gwnewch yn siŵr bod gennych eich Cerdyn Aber i fynd i mewn ac allan o Lyfrgell Hugh Owen.

Mae arholiadau’n heriol – allwch chi ddim gwadu hynny – ond pan fyddwch chi’n camu’n ôl, cofiwch mai dim ond un rhan o’ch taith yn y brifysgol ydyn nhw. Byddwch yn garedig â chi’ch hun, cymerwch seibiannau, bwytewch brydau go iawn (nid byrbrydau yn unig), a sicrhewch eich bod yn cael rhywfaint o gwsg. Gall manteisio i’r eithaf ar y cymorth adolygu a’r mannau astudio sydd ar gael yn y llyfrgell eich helpu i aros ar y trywydd iawn.

Rydych chi wedi dysgu llawer – nawr yw’r amser i ddod â’r cyfan at ei gilydd.

Pob lwc!

Llyfrgell Promptiau DA

Mae’r Gwasanaethau Llyfrgell, Academaidd a Digidol wedi cynhyrchu Llyfrgell Promptiau DA.

Mae’r promptiau hyn yn rhoi rhai syniadau i chi ynghylch sut y gallech chi ddefnyddio DA Cynhyrchiol mewn ffordd foesegol a chyfrifol.

Wrth gwrs, nid oes disgwyliad eich bod chi’n defnyddio DA – gweler ein blogbost diweddar ar Beth os nad ydw i eisiau defnyddio DA?

Mae ein canllaw wedi’i rannu i’r adrannau canlynol:

  1. Cyngor ar gyfer dylunio promptiau gyda DA Cynhyrchiol
  2. Llyfrgell Promptiau i Fyfyrwyr a Llyfrgellwyr Pwnc
  3. Llyfrgell Promptiau i Staff
  4. Llyfrgell Promptiau i Ymchwilwyr

Os ydych chi’n defnyddio promptiau yn eich astudiaethau neu waith yr hoffech ei rannu, cysylltwch â ni ar llyfrgellwyr@aber.ac.uk.

Byddem wrth ein bodd yn ei gynnwys yn ein Llyfrgell Promptiau DA.

Arhoswch funud… Beth os nad ydw i eisiau defnyddio DA?

Mae DA ym mhob man ar hyn o bryd. Mae’n ysgrifennu crynodebau, yn egluro damcaniaethau, yn cywiro gramadeg ac yn argymell rhestrau cerddoriaeth.

Ond cofiwch, er nad oes llawer o bobl yn dweud hyn: does dim rhaid i chi ei ddefnyddio.

P’un a ydych chi’n teimlo’n bryderus, yn ansicr, neu’n ddifater ynghylch y peth, mae optio allan o DA yn ddewis hollol ddilys, ac rydych chi’n haeddu yr un faint o gefnogaeth â’r rhai sydd yn ei ddefnyddio.

Mae DA yn fy nychryn rywfaint…

Dydych chi ddim ar eich pen eich hun. I lawer o fyfyrwyr, daw’r petruster o beidio ag ymddiried yn llawn yn yr hyn y bydd DA yn ei wneud, weithiau mae’n ymddangos yn ddefnyddiol, weithiau mae’n teimlo’n ddryslyd. Mae’r ansicrwydd hwnnw’n ddigon i wneud i unrhyw un betruso, yn enwedig pan fyddwch chi eisiau i’ch gwaith deimlo fel eich gwaith chi’n ddiffuant.

Nid yw penderfynu peidio â defnyddio DA yn golygu eich bod chi’n colli gafael ar bethau. Mae’n dangos eich bod chi’n feddylgar am sut rydych chi’n gweithio a beth sy’n cefnogi eich dysgu orau.

Onid oes pryderon moesegol sylweddol ynghylch DA?

Oes, a dyma’n union beth sydd mor wych am fyfyrwyr Aber. Mae cymaint ohonynt yn meddwl y tu hwnt i’r offer eu hunain ac yn ystyried y darlun ehangach. Maen nhw’n codi materion fel:

  • Effaith ar yr hinsawdd: Nid hud yw DA; mae’n rhedeg ar ynni. Llawer ohono.
  • Cost ddynol: Mae rhai systemau DA yn dibynnu ar weithwyr cyflog isel yn y De Byd-eang sy’n labelu data neu’n hidlo cynnwys niweidiol.
  • Cewri technoleg: Gall defnyddio offer penodol deimlo fel eich bod, yn anuniongyrchol, yn ariannu cwmnïau nad ydynt bob amser yn cyd-fynd â’ch gwerthoedd.

Nid yw poeni am y materion hyn yn golygu eich bod yn “ddramatig.” Mae’n golygu eich bod yn ddinesydd meddylgar sy’n ymwneud â’ch byd.

Beth sy’n digwydd i’m data?

Mae rhai myfyrwyr yn poeni ynghylch beth sy’n digwydd i’r hyn y maent yn teipio i mewn i offer DA. Pwy sy’n ei weld? Ble mae’n cael ei storio? A ellir ei ddefnyddio i hyfforddi modelau’r dyfodol?
Os yw’r ansicrwydd hwnnw’n eich gwneud chi’n anghyfforddus, mae dewis peidio â defnyddio DA, neu ei ddefnyddio ar gyfer tasgau pwysigrwydd isel yn unig, yn gwbl ddilys.

A yw DA yn tanseilio fy hyder?

Er y gall DA swnio fel ffrind hynod o gefnogol, sy’n cytuno â phopeth rydych chi’n ei ddweud a dweud wrthych pa mor wych yw eich gwaith, gall hynny fod yn wrthgynhyrchiol. Os yw popeth yn edrych yn “wych” trwy’r amser, mae’n dod yn anoddach sylwi ar yr hyn sydd wir angen ei wella.

Gall DA fod yn ddefnyddiol, ond gall hefyd dorri eich hyder yn dawel os ydych chi’n dibynnu arno’n ormodol.

Cofiwch: mae rhywbeth grymusol am roi’r atalnod llawn olaf hwnnw ar aseiniad rydych chi wedi ei ysgrifennu eich hun gan wybod: Fi wnaeth ymchwilio ar gyfer hwn. Fi wnaeth ysgrifennu hwn. Rwy’n deall hwn.

Fy newis i ydyw, iawn?

Ni ddylai DA deimlo’n orfodol. Nid ar gyfer traethodau, nid ar gyfer adolygu, nid ar gyfer unrhyw beth. Ac os oes unrhyw un yn gwneud i chi deimlo fel ei bod hi’n rhaid i chi ei ddefnyddio, mae’n werth cael sgwrs gyda’ch tiwtor personol.

Yn y diwedd, eich dysgu chi ydyw, eich gwerthoedd chi, eich dewis chi.

P’un a ydych chi’n defnyddio DA bob dydd, yn achlysurol, neu ddim o gwbl, rydych chi’n haeddu offer, cefnogaeth ac arweiniad sy’n parchu eich barn.