Ydw i’n cael defnyddio DA? (A chwestiynau bach, dirfodol eraill)

Ydw i’n cael defnyddio DA?
A yw’n twyllo?
A fydd fy narlithydd yn gwybod?
Ydw i’n ddamweiniol yn helpu i ferwi’r cefnforoedd neu ariannu roced nesaf biliwnydd technoleg?

Dyma rai o’r cwestiynau amrywiol ynghylch DA, ac os ydych chi wedi gofyn unrhyw un ohonynt i chi’ch hun yn ddiweddar, nid ydych ar eich pen eich hun. Mae DA wedi symud yn gyflym iawn o “Beth yw DA hyd yn oed?” i “Mae ym mhobman ac nid wyf yn siŵr sut rwy’n teimlo am y peth.” Gall beri cryn ddryswch.

Dyna’n union pam rydyn ni wedi creu ein cwrs Llythrennedd DA newydd.

Yn hytrach na dweud wrthych beth i’w wneud, mae’r cwrs yn canolbwyntio ar eich helpu i benderfynu beth sy’n iawn i chi. Oherwydd nid cwestiwn technegol yn unig yw defnyddio DA, mae’n un moesegol hefyd.

Wrth i chi symud trwy’r cwrs, byddwch yn ystyried cwestiynau fel:

  • Beth yw DA mewn gwirionedd?
  • Ydw i’n dal i feddwl drosof fy hun?
  • A allaf fi ymddiried yn yr allbwn hwn?
  • Beth ydw i’n ei rannu, a ble mae’n mynd?

Rydym yn edrych ar DA fel partner Astudio, nid llwybr byr. Efallai ei fod yn adnodd a all eich helpu i gynllunio, esbonio, neu ddatrys problem, ond nid yw yno i ddisodli’ch dysgu. Ar hyd y ffordd, rydym yn cysylltu DA â phethau y byddwch chi’n eu datblygu yn y brifysgol, ac yr ydym yn gobeithio y byddant yn eich gwasanaethu’n dda yn y dyfodol: meddwl beirniadol, llythrennedd gwybodaeth, ac ymwybyddiaeth foesegol.

Byddwch hefyd yn ystyried beth sy’n digwydd mewn gwirionedd pan fyddwch chi’n defnyddio’r offer hyn, gan gynnwys preifatrwydd data, trafferthion cyfeirnodi, hygyrchedd, effaith amgylcheddol, a pha mor dda (neu wael) y maen nhw’n trin yr iaith Gymraeg.

Yn bwysig, mae’r cwrs hefyd yn croesawu safbwynt cwbl ddilys: Beth os nad ydw i eisiau defnyddio DA o gwbl?

Rydym yn gobeithio y bydd y cwrs yn rhoi’r hyder i chi wneud dewis gwybodus, ac nid dilyn y dorf yn unig.

Mae DA yma i aros. Mae eisoes wedi’i adeiladu yn yr offer rydych chi’n eu defnyddio bob dydd, o chwilio ac e-bost i adnoddau llyfrgell a llwyfannau dysgu. Nid yw’r cwrs hwn yn ymwneud â mynd ar drywydd y duedd ddiweddaraf. Mae’n ymwneud â’ch helpu chi i lywio byd lle mae DA eisoes yn rhan o’r dirwedd, a chynnig ffyrdd ymarferol o feddwl yn glir, gweithredu’n gyfrifol, a chadw mewn rheolaeth.

Mae’r cwrs ar gael i’r holl fyfyrwyr a staff drwy Fudiadau Blackboard ac mae dolen yma hefyd.

Beth i’w Ddisgwyl ar Daith o Amgylch y Llyfrgell

I lawer o fyfyrwyr, mae teithiau o amgylch y llyfrgell yn ffordd ddefnyddiol o ddod i adnabod y lle yn ystod yr Wythnos Groeso. Rydym hefyd yn gwybod y gall dechrau prifysgol, ymweld ag adeilad newydd, a chwrdd â phobl newydd deimlo ychydig yn llethol pan nad ydych chi’n siŵr beth i’w ddisgwyl.

Er mwyn helpu gyda hynny, rydym wedi creu canllaw ar-lein newydd: Beth i’w Ddisgwyl ar Daith o Amgylch y Llyfrgell

Mae’r canllaw yn mynd â chi trwy’r profiad o fynd ar daith o amgylch y llyfrgell cyn i chi gyrraedd, gan gynnwys ble i fynd, pwy y byddwch chi’n cwrdd â nhw, beth yw cynnwys y daith, a beth i’w wneud os ydych chi’n rhedeg yn hwyr. Mae yna hefyd luniau o leoliadau allweddol, gwybodaeth hygyrchedd, a manylion am y cymorth sydd ar gael os oes ei angen arnoch.

Nid bwriad y canllaw yw disodli’r daith ei hun. Yn hytrach, mae yno i’ch helpu i wybod beth i’w ddisgwyl, teimlo’n fwy parod, a phenderfynu ymlaen llaw a oes unrhyw gwestiwn efallai yr hoffech ei ofyn.

P’un a ydych chi’n edrych ymlaen at fynd ar daith o amgylch y llyfrgell, bod yn well gennych gynllunio ymlaen llaw, neu’n syml yn hoffi gwybod beth i’w ddisgwyl cyn rhoi cynnig ar rywbeth newydd, gobeithiwn y bydd yn ddefnyddiol i chi.

Dyma’r ddolen i’r canllaw newydd.

Diwrnod Ymwybyddiaeth Hygyrchedd Byd-eang

Heddiw (21 Mai) yw Diwrnod Ymwybyddiaeth Hygyrchedd Byd-eang.

O fewn Taith y Myfyriwr, mae gennym Dîm Hygyrchedd a Lles sy’n gweithio gyda myfyrwyr trwy gydol y flwyddyn. Mae’r Tîm yn cynnwys dros 50 o staff cynorthwyol anfeddygol sy’n darparu cymorth mentora neu sgiliau astudio 1:1 i fyfyrwyr ag anabledd neu wahaniaeth dysgu. 

Y llynedd fe wnaethant gefnogi dros 800 o’n myfyrwyr – mae nifer y myfyrwyr y maent yn eu cefnogi wedi cynyddu 34% yn y pum mlynedd diwethaf.

 

Dyma beth mae ein myfyrwyr wedi bod yn ei ddweud am y tîm eleni: 

… hynod o werthfawr, gan ganiatáu i mi… aros yn y brifysgol trwy gydol yr heriau niferus sydd wedi codi yn ystod fy nghwrs. 

… wir wedi gwerthfawrogi … [cael]… cefnogaeth barhaus trwy gydol ein gradd gyfan gan yr un bobl (yn hytrach na staff gwahanol bob blwyddyn). Rwy’n awtistig ac mae hynny’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i mi.

[Y gweithiwr cymorth] oedd yr unigolyn pwysicaf yn ystod fy nghyfnod yn y brifysgol… heb y gwasanaethau byddwn yn cael llai o drefn a diddordeb gan eraill, sef y ddwy elfen fwyaf hanfodol yn fy llwyddiant yn y brifysgol.

 

Credwn fod y myfyriwr hwn yn crynhoi’r gwasanaeth yn berffaith: “Anhygoel… Hollol wych… Ffantastig… Rhyfeddol… Amhrisiadwy… o’r radd flaenaf”

Ond nid y staff hyn yn unig sy’n gwneud yn siŵr bod yr hyn a wnawn mor hygyrch â phosibl. Dyma rai o’r pethau y mae ein timau eraill yn eu gwneud.

 

Cynnwys Blackboard

 

Mae Blackboard Ally ar gael i bob myfyriwr a staff yn y brifysgol. Eleni mae 59,541 o ddogfennau wedi’u lawrlwytho mewn fformat amgen gan 3,894 o ddefnyddwyr. Y fformat mwyaf cyffredin yw’r PDF wedi’i dagio.

Mae staff wedi gwneud 3,417 o atgyweiriadau i’r cynnwys – dyna 3,417 o newidiadau sy’n gwneud deunyddiau addysgu yn fwy hygyrch i’w defnyddio.

Sgôr cwrs cyfartalog Ally ar gyfer cyrsiau 2025-26 yn Blackboard yw 72%.

Ym mis Tachwedd 2025, cymerodd PA ran yn Niwrnod Trwsio’ch Cynnwys Blackboard a daethant yn 3ydd yn y DU am nifer yr atgyweiriadau i gynnwys Blackboard a wnaed.

 

Delwedd arddull siart cylch sy'n dangos sgôr Hygyrchedd Cyffredinol Ally fel 72% - cynnydd o 2% ers y flwyddyn flaenorol

 

Llyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion

 

Mae’r holl sganiau o benodau o lyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion y mae ein gwasanaeth digido yn eu paratoi ar gyfer rhestrau darllen mewn fformat hygyrch. Maent yn defnyddio sganio OCR (Adnabod Nodau Gweledol), sy’n golygu bod sganiau wedi’u huwchlwytho o benodau o lyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion mewn rhestrau darllen yn gwbl ddarllenadwy, chwiliadwy a hygyrch. Yn ogystal â chydymffurfio â deddfwriaeth, mae’r sganiau hyn yn hygyrch i bob dysgwr. Mae dogfennau OCR wedi’u sganio yn gydnaws â thechnolegau cynorthwyol megis darllenwyr sgrin, ac mae ganddynt gyfleusterau llywio testun hefyd.

Yn ogystal â sganio eitemau ar gyfer rhestrau darllen, gall y tîm hefyd greu copïau hygyrch ar gyfer llyfrau i fyfyrwyr sydd wedi datgan anabledd i’r brifysgol. Mae gennym drwydded sy’n galluogi i ni wneud neu ddod o hyd i gopïau hygyrch o lyfrau os nad oes fersiwn hygyrch addas ar gael i’w brynu. Os nad yw testun wedi’i gynnwys gan y drwydded ond ein bod yn berchen ar gopi gwreiddiol, efallai y byddwn yn dal i gynhyrchu copi hygyrch ar gyfer astudiaeth bersonol neu ymchwil. 

Mae’r gwasanaeth hwn yn rhad ac am ddim i fyfyrwyr cymwys a gellir ei ddefnyddio drwy e-bostio digideiddio@aber.ac.uk.

 

Eitemau synhwyraidd ar gyfer sesiynau lles

 

Cyflwynodd y staff yn ein Gwasanaeth Lles focsys o eitemau synhwyraidd y gellir eu cynnig i fyfyrwyr mewn sesiynau Lles i’w helpu i reoli’r angen am hunan-ysgogi (stimio). Dyma enghraifft o’r eitemau sydd ar gael:

 

Detholiad o eitemau synhwyraidd mewn lliwiau cynradd.

 

Defnyddio Deallusrwydd Artiffisial

 

Mae ein llyfrgell ysgogiadau DA newydd sydd ar gael i bawb yn cynnwys gwybodaeth am ddefnyddio DA i ddefnyddwyr sydd â gofynion hygyrchedd. Gallwch weld rhai enghreifftiau o hyn mewn rhai enghreifftiau o’r llyfrgell ysgogiadau

  • Ailysgrifennu mewn Iaith Eglur

“Ailysgrifennwch y testun canlynol mewn iaith eglur, hawdd ei deall gan gadw’r ystyr gwreiddiol. Torrwch frawddegau cymhleth yn gamau byrrach a thynnwch unrhyw jargon diangen. Tynnwch sylw at unrhyw dermau a allai fod angen esboniad o hyd.”

  • Canllaw Cam wrth Gam Niwroamrywiaeth-Gyfeillgar

“Trowch y dasg hon yn ganllaw cam wrth gam sy’n addas ar gyfer dysgwyr niwrowahanol. Cofiwch gynnwys camau byr, clir, delweddau neu drosiadau dewisol, a chrynodeb o bwyntiau allweddol. Osgowch fanylder llethol iawn. Peidiwch ag ychwanegu cynnwys nad yw’n gysylltiedig â’r dasg.”

 

Dod o hyd i’ch ffordd o amgylch y llyfrgell.

 

Mae AccessAble yn adnodd gwych sy’n helpu i hwyluso’r broses o gynllunio ar gyfer, a llywio’r Campws yma yn Aberystwyth. Mae’n darparu gwybodaeth i bobl am bethau megis lle parcio hygyrch, mynediad ramp, ble mae’r dolenni clyw a ble y gallant ddod o hyd i doiledau hygyrch. Gall hyn fod yn wirioneddol galonogol i bobl wrth iddynt gynllunio i fynychu rhywle sy’n newydd a/neu’n anghyfarwydd.

 

Llyfrgell Promptiau DA

Mae’r Gwasanaethau Llyfrgell, Academaidd a Digidol wedi cynhyrchu Llyfrgell Promptiau DA.

Mae’r promptiau hyn yn rhoi rhai syniadau i chi ynghylch sut y gallech chi ddefnyddio DA Cynhyrchiol mewn ffordd foesegol a chyfrifol.

Wrth gwrs, nid oes disgwyliad eich bod chi’n defnyddio DA – gweler ein blogbost diweddar ar Beth os nad ydw i eisiau defnyddio DA?

Mae ein canllaw wedi’i rannu i’r adrannau canlynol:

  1. Cyngor ar gyfer dylunio promptiau gyda DA Cynhyrchiol
  2. Llyfrgell Promptiau i Fyfyrwyr a Llyfrgellwyr Pwnc
  3. Llyfrgell Promptiau i Staff
  4. Llyfrgell Promptiau i Ymchwilwyr

Os ydych chi’n defnyddio promptiau yn eich astudiaethau neu waith yr hoffech ei rannu, cysylltwch â ni ar llyfrgellwyr@aber.ac.uk.

Byddem wrth ein bodd yn ei gynnwys yn ein Llyfrgell Promptiau DA.