Awdur: WordPress User [sif4]

Diwrnod Ymwybyddiaeth Hygyrchedd Byd-eang

WordPress User [sif4] Dysgu, Sgiliau Gwybodaeth, Uncategorised

Heddiw (21 Mai) yw Diwrnod Ymwybyddiaeth Hygyrchedd Byd-eang.

O fewn Taith y Myfyriwr, mae gennym Dîm Hygyrchedd a Lles sy’n gweithio gyda myfyrwyr trwy gydol y flwyddyn. Mae’r Tîm yn cynnwys dros 50 o staff cynorthwyol anfeddygol sy’n darparu cymorth mentora neu sgiliau astudio 1:1 i fyfyrwyr ag anabledd neu wahaniaeth dysgu. 

Y llynedd fe wnaethant gefnogi dros 800 o’n myfyrwyr – mae nifer y myfyrwyr y maent yn eu cefnogi wedi cynyddu 34% yn y pum mlynedd diwethaf.

 

Dyma beth mae ein myfyrwyr wedi bod yn ei ddweud am y tîm eleni: 

… hynod o werthfawr, gan ganiatáu i mi… aros yn y brifysgol trwy gydol yr heriau niferus sydd wedi codi yn ystod fy nghwrs. 

… wir wedi gwerthfawrogi … [cael]… cefnogaeth barhaus trwy gydol ein gradd gyfan gan yr un bobl (yn hytrach na staff gwahanol bob blwyddyn). Rwy’n awtistig ac mae hynny’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i mi.

[Y gweithiwr cymorth] oedd yr unigolyn pwysicaf yn ystod fy nghyfnod yn y brifysgol… heb y gwasanaethau byddwn yn cael llai o drefn a diddordeb gan eraill, sef y ddwy elfen fwyaf hanfodol yn fy llwyddiant yn y brifysgol.

 

Credwn fod y myfyriwr hwn yn crynhoi’r gwasanaeth yn berffaith: “Anhygoel… Hollol wych… Ffantastig… Rhyfeddol… Amhrisiadwy… o’r radd flaenaf”

Ond nid y staff hyn yn unig sy’n gwneud yn siŵr bod yr hyn a wnawn mor hygyrch â phosibl. Dyma rai o’r pethau y mae ein timau eraill yn eu gwneud.

 

Cynnwys Blackboard

 

Mae Blackboard Ally ar gael i bob myfyriwr a staff yn y brifysgol. Eleni mae 59,541 o ddogfennau wedi’u lawrlwytho mewn fformat amgen gan 3,894 o ddefnyddwyr. Y fformat mwyaf cyffredin yw’r PDF wedi’i dagio.

Mae staff wedi gwneud 3,417 o atgyweiriadau i’r cynnwys – dyna 3,417 o newidiadau sy’n gwneud deunyddiau addysgu yn fwy hygyrch i’w defnyddio.

Sgôr cwrs cyfartalog Ally ar gyfer cyrsiau 2025-26 yn Blackboard yw 72%.

Ym mis Tachwedd 2025, cymerodd PA ran yn Niwrnod Trwsio’ch Cynnwys Blackboard a daethant yn 3ydd yn y DU am nifer yr atgyweiriadau i gynnwys Blackboard a wnaed.

 

Delwedd arddull siart cylch sy'n dangos sgôr Hygyrchedd Cyffredinol Ally fel 72% - cynnydd o 2% ers y flwyddyn flaenorol

 

Llyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion

 

Mae’r holl sganiau o benodau o lyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion y mae ein gwasanaeth digido yn eu paratoi ar gyfer rhestrau darllen mewn fformat hygyrch. Maent yn defnyddio sganio OCR (Adnabod Nodau Gweledol), sy’n golygu bod sganiau wedi’u huwchlwytho o benodau o lyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion mewn rhestrau darllen yn gwbl ddarllenadwy, chwiliadwy a hygyrch. Yn ogystal â chydymffurfio â deddfwriaeth, mae’r sganiau hyn yn hygyrch i bob dysgwr. Mae dogfennau OCR wedi’u sganio yn gydnaws â thechnolegau cynorthwyol megis darllenwyr sgrin, ac mae ganddynt gyfleusterau llywio testun hefyd.

Yn ogystal â sganio eitemau ar gyfer rhestrau darllen, gall y tîm hefyd greu copïau hygyrch ar gyfer llyfrau i fyfyrwyr sydd wedi datgan anabledd i’r brifysgol. Mae gennym drwydded sy’n galluogi i ni wneud neu ddod o hyd i gopïau hygyrch o lyfrau os nad oes fersiwn hygyrch addas ar gael i’w brynu. Os nad yw testun wedi’i gynnwys gan y drwydded ond ein bod yn berchen ar gopi gwreiddiol, efallai y byddwn yn dal i gynhyrchu copi hygyrch ar gyfer astudiaeth bersonol neu ymchwil. 

Mae’r gwasanaeth hwn yn rhad ac am ddim i fyfyrwyr cymwys a gellir ei ddefnyddio drwy e-bostio digideiddio@aber.ac.uk.

 

Eitemau synhwyraidd ar gyfer sesiynau lles

 

Cyflwynodd y staff yn ein Gwasanaeth Lles focsys o eitemau synhwyraidd y gellir eu cynnig i fyfyrwyr mewn sesiynau Lles i’w helpu i reoli’r angen am hunan-ysgogi (stimio). Dyma enghraifft o’r eitemau sydd ar gael:

 

Detholiad o eitemau synhwyraidd mewn lliwiau cynradd.

 

Defnyddio Deallusrwydd Artiffisial

 

Mae ein llyfrgell ysgogiadau DA newydd sydd ar gael i bawb yn cynnwys gwybodaeth am ddefnyddio DA i ddefnyddwyr sydd â gofynion hygyrchedd. Gallwch weld rhai enghreifftiau o hyn mewn rhai enghreifftiau o’r llyfrgell ysgogiadau

  • Ailysgrifennu mewn Iaith Eglur

“Ailysgrifennwch y testun canlynol mewn iaith eglur, hawdd ei deall gan gadw’r ystyr gwreiddiol. Torrwch frawddegau cymhleth yn gamau byrrach a thynnwch unrhyw jargon diangen. Tynnwch sylw at unrhyw dermau a allai fod angen esboniad o hyd.”

  • Canllaw Cam wrth Gam Niwroamrywiaeth-Gyfeillgar

“Trowch y dasg hon yn ganllaw cam wrth gam sy’n addas ar gyfer dysgwyr niwrowahanol. Cofiwch gynnwys camau byr, clir, delweddau neu drosiadau dewisol, a chrynodeb o bwyntiau allweddol. Osgowch fanylder llethol iawn. Peidiwch ag ychwanegu cynnwys nad yw’n gysylltiedig â’r dasg.”

 

Dod o hyd i’ch ffordd o amgylch y llyfrgell.

 

Mae AccessAble yn adnodd gwych sy’n helpu i hwyluso’r broses o gynllunio ar gyfer, a llywio’r Campws yma yn Aberystwyth. Mae’n darparu gwybodaeth i bobl am bethau megis lle parcio hygyrch, mynediad ramp, ble mae’r dolenni clyw a ble y gallant ddod o hyd i doiledau hygyrch. Gall hyn fod yn wirioneddol galonogol i bobl wrth iddynt gynllunio i fynychu rhywle sy’n newydd a/neu’n anghyfarwydd.

 

Llyfrgell Promptiau DA

WordPress User [sif4] Addysgu, Sgiliau Gwybodaeth

Mae’r Gwasanaethau Llyfrgell, Academaidd a Digidol wedi cynhyrchu Llyfrgell Promptiau DA.

Mae’r promptiau hyn yn rhoi rhai syniadau i chi ynghylch sut y gallech chi ddefnyddio DA Cynhyrchiol mewn ffordd foesegol a chyfrifol.

Wrth gwrs, nid oes disgwyliad eich bod chi’n defnyddio DA – gweler ein blogbost diweddar ar Beth os nad ydw i eisiau defnyddio DA?

Mae ein canllaw wedi’i rannu i’r adrannau canlynol:

  1. Cyngor ar gyfer dylunio promptiau gyda DA Cynhyrchiol
  2. Llyfrgell Promptiau i Fyfyrwyr a Llyfrgellwyr Pwnc
  3. Llyfrgell Promptiau i Staff
  4. Llyfrgell Promptiau i Ymchwilwyr

Os ydych chi’n defnyddio promptiau yn eich astudiaethau neu waith yr hoffech ei rannu, cysylltwch â ni ar llyfrgellwyr@aber.ac.uk.

Byddem wrth ein bodd yn ei gynnwys yn ein Llyfrgell Promptiau DA.

Arhoswch funud… Beth os nad ydw i eisiau defnyddio DA?

WordPress User [sif4] Sgiliau Gwybodaeth

Mae DA ym mhob man ar hyn o bryd. Mae’n ysgrifennu crynodebau, yn egluro damcaniaethau, yn cywiro gramadeg ac yn argymell rhestrau cerddoriaeth.

Ond cofiwch, er nad oes llawer o bobl yn dweud hyn: does dim rhaid i chi ei ddefnyddio.

P’un a ydych chi’n teimlo’n bryderus, yn ansicr, neu’n ddifater ynghylch y peth, mae optio allan o DA yn ddewis hollol ddilys, ac rydych chi’n haeddu yr un faint o gefnogaeth â’r rhai sydd yn ei ddefnyddio.

Mae DA yn fy nychryn rywfaint…

Dydych chi ddim ar eich pen eich hun. I lawer o fyfyrwyr, daw’r petruster o beidio ag ymddiried yn llawn yn yr hyn y bydd DA yn ei wneud, weithiau mae’n ymddangos yn ddefnyddiol, weithiau mae’n teimlo’n ddryslyd. Mae’r ansicrwydd hwnnw’n ddigon i wneud i unrhyw un betruso, yn enwedig pan fyddwch chi eisiau i’ch gwaith deimlo fel eich gwaith chi’n ddiffuant.

Nid yw penderfynu peidio â defnyddio DA yn golygu eich bod chi’n colli gafael ar bethau. Mae’n dangos eich bod chi’n feddylgar am sut rydych chi’n gweithio a beth sy’n cefnogi eich dysgu orau.

Onid oes pryderon moesegol sylweddol ynghylch DA?

Oes, a dyma’n union beth sydd mor wych am fyfyrwyr Aber. Mae cymaint ohonynt yn meddwl y tu hwnt i’r offer eu hunain ac yn ystyried y darlun ehangach. Maen nhw’n codi materion fel:

  • Effaith ar yr hinsawdd: Nid hud yw DA; mae’n rhedeg ar ynni. Llawer ohono.
  • Cost ddynol: Mae rhai systemau DA yn dibynnu ar weithwyr cyflog isel yn y De Byd-eang sy’n labelu data neu’n hidlo cynnwys niweidiol.
  • Cewri technoleg: Gall defnyddio offer penodol deimlo fel eich bod, yn anuniongyrchol, yn ariannu cwmnïau nad ydynt bob amser yn cyd-fynd â’ch gwerthoedd.

Nid yw poeni am y materion hyn yn golygu eich bod yn “ddramatig.” Mae’n golygu eich bod yn ddinesydd meddylgar sy’n ymwneud â’ch byd.

Beth sy’n digwydd i’m data?

Mae rhai myfyrwyr yn poeni ynghylch beth sy’n digwydd i’r hyn y maent yn teipio i mewn i offer DA. Pwy sy’n ei weld? Ble mae’n cael ei storio? A ellir ei ddefnyddio i hyfforddi modelau’r dyfodol?
Os yw’r ansicrwydd hwnnw’n eich gwneud chi’n anghyfforddus, mae dewis peidio â defnyddio DA, neu ei ddefnyddio ar gyfer tasgau pwysigrwydd isel yn unig, yn gwbl ddilys.

A yw DA yn tanseilio fy hyder?

Er y gall DA swnio fel ffrind hynod o gefnogol, sy’n cytuno â phopeth rydych chi’n ei ddweud a dweud wrthych pa mor wych yw eich gwaith, gall hynny fod yn wrthgynhyrchiol. Os yw popeth yn edrych yn “wych” trwy’r amser, mae’n dod yn anoddach sylwi ar yr hyn sydd wir angen ei wella.

Gall DA fod yn ddefnyddiol, ond gall hefyd dorri eich hyder yn dawel os ydych chi’n dibynnu arno’n ormodol.

Cofiwch: mae rhywbeth grymusol am roi’r atalnod llawn olaf hwnnw ar aseiniad rydych chi wedi ei ysgrifennu eich hun gan wybod: Fi wnaeth ymchwilio ar gyfer hwn. Fi wnaeth ysgrifennu hwn. Rwy’n deall hwn.

Fy newis i ydyw, iawn?

Ni ddylai DA deimlo’n orfodol. Nid ar gyfer traethodau, nid ar gyfer adolygu, nid ar gyfer unrhyw beth. Ac os oes unrhyw un yn gwneud i chi deimlo fel ei bod hi’n rhaid i chi ei ddefnyddio, mae’n werth cael sgwrs gyda’ch tiwtor personol.

Yn y diwedd, eich dysgu chi ydyw, eich gwerthoedd chi, eich dewis chi.

P’un a ydych chi’n defnyddio DA bob dydd, yn achlysurol, neu ddim o gwbl, rydych chi’n haeddu offer, cefnogaeth ac arweiniad sy’n parchu eich barn.

Na, rwyt ti’n wych, neu Pam mai Deallusrwydd Artiffisial yw fy Edmygwr Mwyaf Brwd.

WordPress User [sif4] Addysgu, Sgiliau Gwybodaeth, Ymchwil

Mae’r rhan fwyaf o systemau Deallusrwydd Artiffisial (DA) wedi’u hyfforddi i fod yn gymwynasgar, cwrtais a dymunol, doed a ddelo. Mae hynny’n wych pan fyddwch chi’n gofyn am rysáit hawdd am lasagna neu’n chwilio am ‘bawen lawen’ rithiol ar ôl i chi redeg 5K yn nannedd y gwynt a’r glaw. Bydd bob amser “Da iawn!” yn aros amdanoch yn y blwch sgwrsio. Mae’n rhyw fath o sticer seren aur ddigidol ar eich cerdyn adroddiad oedolyn, yn cadarnhau’ch bod chi’n hollol anhygoel am yr holl ‘fod-yn-oedolyn’ beth.
Ond fe ddaw adeg pan ddechreuwch deimlo bod y DA wedi mynd yn rhyw fath o ffan eithafol ohonoch chi. Mae pob un o’ch cwestiynau’n “ardderchog,” pob un sylw yn “ddeallus,” a’ch dewisiadau’n “berffaith” (er, rhaid cyfaddef, nad oedd y streipiau llorweddol ar fy ffigwr braidd yn “arwrol” yn hollol berffaith, mewn gwirionedd. Beth yn y byd ddaeth dros dy ben, DA?!).

 

 

 

Mae’r seboni sy’n dod o Ddeallusrwydd Artiffisial yn gallu bod yn rhyfeddol o swynol. Mae clywed “Na, rwyt ti’n wych” yn gallu rhoi dogn o serotonin i chi, a’r hwb roedd ei wir angen arnoch. Ond y tu ôl i’r cadarnhad cyfeillgar hwnnw, mae’n bosib bod rhywbeth mwy tywyll yn llechu; pan fo peiriannau wedi’u cynllunio i’n plesio, fe allwn yn hawdd gamgymryd y cytuno hwnnw am gywirdeb.
A dyna le mae pethau’n mynd yn draed moch. Os aiff pethau o sgwrsio am siwmperi (neu am gathod fel arglwyddi newydd arnom) i bethau sydd angen eu cymryd o ddifri, boed hynny’n wleidyddiaeth, iechyd neu’r newyddion, mae’r un awydd i gytuno yn gallu arwain at ledaenu camwybodaeth. Nid yw DA wedi’i lunio i ddadlau; mae wedi’i lunio i’n cadw ni’n hapus. Nid y gwirionedd mo’i nod, ond bodlonrwydd. Ac rydyn ni, bodau dynol, wrth ein bodd pan gytunir â ni, yn enwedig gan beiriannau sy’n ein canmol ni fel ffrindiau gor-frwd.
A’r canlyniad? Siambr atseinio gyfeillgar fach sy’n ein gwenieithu nes ein bod ni’n teimlo’n fwyfwy clyfar wrth i’n galluoedd meddwl yn feirniadol ar yr un pryd fynd yn wannach. Os yw popeth a wnawn yn hollol wych, efallai y dechreuwn ddrysu rhwng cadarnhad a dealltwriaeth, boed hynny’n perthyn i ni neu’r Deallusrwydd Artiffisial.
Rwy’n deall, mae’n braf cael eich clodfori. Ond mae’n rhaid gwthio heibio iddo weithiau a chraffu’n fanwl ar yr hyn mae’r DA yn ei gynnig i ni. Meddyliwch amdani fel coginio’r lasagna hwnnw gyda ffrind cwrtais a chymwynasgar iawn sy’n dweud, “Perffaith!” drwy’r amser. Weithiau, mae angen i chi ei flasu’ch hunan er mwyn cael gwybod a ydyw’n dda mewn gwirionedd.