Diwrnod Ymwybyddiaeth Hygyrchedd Byd-eang

Heddiw (21 Mai) yw Diwrnod Ymwybyddiaeth Hygyrchedd Byd-eang.

O fewn Taith y Myfyriwr, mae gennym Dîm Hygyrchedd a Lles sy’n gweithio gyda myfyrwyr trwy gydol y flwyddyn. Mae’r Tîm yn cynnwys dros 50 o staff cynorthwyol anfeddygol sy’n darparu cymorth mentora neu sgiliau astudio 1:1 i fyfyrwyr ag anabledd neu wahaniaeth dysgu. 

Y llynedd fe wnaethant gefnogi dros 800 o’n myfyrwyr – mae nifer y myfyrwyr y maent yn eu cefnogi wedi cynyddu 34% yn y pum mlynedd diwethaf.

 

Dyma beth mae ein myfyrwyr wedi bod yn ei ddweud am y tîm eleni: 

… hynod o werthfawr, gan ganiatáu i mi… aros yn y brifysgol trwy gydol yr heriau niferus sydd wedi codi yn ystod fy nghwrs. 

… wir wedi gwerthfawrogi … [cael]… cefnogaeth barhaus trwy gydol ein gradd gyfan gan yr un bobl (yn hytrach na staff gwahanol bob blwyddyn). Rwy’n awtistig ac mae hynny’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i mi.

[Y gweithiwr cymorth] oedd yr unigolyn pwysicaf yn ystod fy nghyfnod yn y brifysgol… heb y gwasanaethau byddwn yn cael llai o drefn a diddordeb gan eraill, sef y ddwy elfen fwyaf hanfodol yn fy llwyddiant yn y brifysgol.

 

Credwn fod y myfyriwr hwn yn crynhoi’r gwasanaeth yn berffaith: “Anhygoel… Hollol wych… Ffantastig… Rhyfeddol… Amhrisiadwy… o’r radd flaenaf”

Ond nid y staff hyn yn unig sy’n gwneud yn siŵr bod yr hyn a wnawn mor hygyrch â phosibl. Dyma rai o’r pethau y mae ein timau eraill yn eu gwneud.

 

Cynnwys Blackboard

 

Mae Blackboard Ally ar gael i bob myfyriwr a staff yn y brifysgol. Eleni mae 59,541 o ddogfennau wedi’u lawrlwytho mewn fformat amgen gan 3,894 o ddefnyddwyr. Y fformat mwyaf cyffredin yw’r PDF wedi’i dagio.

Mae staff wedi gwneud 3,417 o atgyweiriadau i’r cynnwys – dyna 3,417 o newidiadau sy’n gwneud deunyddiau addysgu yn fwy hygyrch i’w defnyddio.

Sgôr cwrs cyfartalog Ally ar gyfer cyrsiau 2025-26 yn Blackboard yw 72%.

Ym mis Tachwedd 2025, cymerodd PA ran yn Niwrnod Trwsio’ch Cynnwys Blackboard a daethant yn 3ydd yn y DU am nifer yr atgyweiriadau i gynnwys Blackboard a wnaed.

 

Delwedd arddull siart cylch sy'n dangos sgôr Hygyrchedd Cyffredinol Ally fel 72% - cynnydd o 2% ers y flwyddyn flaenorol

 

Llyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion

 

Mae’r holl sganiau o benodau o lyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion y mae ein gwasanaeth digido yn eu paratoi ar gyfer rhestrau darllen mewn fformat hygyrch. Maent yn defnyddio sganio OCR (Adnabod Nodau Gweledol), sy’n golygu bod sganiau wedi’u huwchlwytho o benodau o lyfrau ac erthyglau mewn cyfnodolion mewn rhestrau darllen yn gwbl ddarllenadwy, chwiliadwy a hygyrch. Yn ogystal â chydymffurfio â deddfwriaeth, mae’r sganiau hyn yn hygyrch i bob dysgwr. Mae dogfennau OCR wedi’u sganio yn gydnaws â thechnolegau cynorthwyol megis darllenwyr sgrin, ac mae ganddynt gyfleusterau llywio testun hefyd.

Yn ogystal â sganio eitemau ar gyfer rhestrau darllen, gall y tîm hefyd greu copïau hygyrch ar gyfer llyfrau i fyfyrwyr sydd wedi datgan anabledd i’r brifysgol. Mae gennym drwydded sy’n galluogi i ni wneud neu ddod o hyd i gopïau hygyrch o lyfrau os nad oes fersiwn hygyrch addas ar gael i’w brynu. Os nad yw testun wedi’i gynnwys gan y drwydded ond ein bod yn berchen ar gopi gwreiddiol, efallai y byddwn yn dal i gynhyrchu copi hygyrch ar gyfer astudiaeth bersonol neu ymchwil. 

Mae’r gwasanaeth hwn yn rhad ac am ddim i fyfyrwyr cymwys a gellir ei ddefnyddio drwy e-bostio digideiddio@aber.ac.uk.

 

Eitemau synhwyraidd ar gyfer sesiynau lles

 

Cyflwynodd y staff yn ein Gwasanaeth Lles focsys o eitemau synhwyraidd y gellir eu cynnig i fyfyrwyr mewn sesiynau Lles i’w helpu i reoli’r angen am hunan-ysgogi (stimio). Dyma enghraifft o’r eitemau sydd ar gael:

 

Detholiad o eitemau synhwyraidd mewn lliwiau cynradd.

 

Defnyddio Deallusrwydd Artiffisial

 

Mae ein llyfrgell ysgogiadau DA newydd sydd ar gael i bawb yn cynnwys gwybodaeth am ddefnyddio DA i ddefnyddwyr sydd â gofynion hygyrchedd. Gallwch weld rhai enghreifftiau o hyn mewn rhai enghreifftiau o’r llyfrgell ysgogiadau

  • Ailysgrifennu mewn Iaith Eglur

“Ailysgrifennwch y testun canlynol mewn iaith eglur, hawdd ei deall gan gadw’r ystyr gwreiddiol. Torrwch frawddegau cymhleth yn gamau byrrach a thynnwch unrhyw jargon diangen. Tynnwch sylw at unrhyw dermau a allai fod angen esboniad o hyd.”

  • Canllaw Cam wrth Gam Niwroamrywiaeth-Gyfeillgar

“Trowch y dasg hon yn ganllaw cam wrth gam sy’n addas ar gyfer dysgwyr niwrowahanol. Cofiwch gynnwys camau byr, clir, delweddau neu drosiadau dewisol, a chrynodeb o bwyntiau allweddol. Osgowch fanylder llethol iawn. Peidiwch ag ychwanegu cynnwys nad yw’n gysylltiedig â’r dasg.”

 

Dod o hyd i’ch ffordd o amgylch y llyfrgell.

 

Mae AccessAble yn adnodd gwych sy’n helpu i hwyluso’r broses o gynllunio ar gyfer, a llywio’r Campws yma yn Aberystwyth. Mae’n darparu gwybodaeth i bobl am bethau megis lle parcio hygyrch, mynediad ramp, ble mae’r dolenni clyw a ble y gallant ddod o hyd i doiledau hygyrch. Gall hyn fod yn wirioneddol galonogol i bobl wrth iddynt gynllunio i fynychu rhywle sy’n newydd a/neu’n anghyfarwydd.

 

Arhoswch funud… Beth os nad ydw i eisiau defnyddio DA?

Mae DA ym mhob man ar hyn o bryd. Mae’n ysgrifennu crynodebau, yn egluro damcaniaethau, yn cywiro gramadeg ac yn argymell rhestrau cerddoriaeth.

Ond cofiwch, er nad oes llawer o bobl yn dweud hyn: does dim rhaid i chi ei ddefnyddio.

P’un a ydych chi’n teimlo’n bryderus, yn ansicr, neu’n ddifater ynghylch y peth, mae optio allan o DA yn ddewis hollol ddilys, ac rydych chi’n haeddu yr un faint o gefnogaeth â’r rhai sydd yn ei ddefnyddio.

Mae DA yn fy nychryn rywfaint…

Dydych chi ddim ar eich pen eich hun. I lawer o fyfyrwyr, daw’r petruster o beidio ag ymddiried yn llawn yn yr hyn y bydd DA yn ei wneud, weithiau mae’n ymddangos yn ddefnyddiol, weithiau mae’n teimlo’n ddryslyd. Mae’r ansicrwydd hwnnw’n ddigon i wneud i unrhyw un betruso, yn enwedig pan fyddwch chi eisiau i’ch gwaith deimlo fel eich gwaith chi’n ddiffuant.

Nid yw penderfynu peidio â defnyddio DA yn golygu eich bod chi’n colli gafael ar bethau. Mae’n dangos eich bod chi’n feddylgar am sut rydych chi’n gweithio a beth sy’n cefnogi eich dysgu orau.

Onid oes pryderon moesegol sylweddol ynghylch DA?

Oes, a dyma’n union beth sydd mor wych am fyfyrwyr Aber. Mae cymaint ohonynt yn meddwl y tu hwnt i’r offer eu hunain ac yn ystyried y darlun ehangach. Maen nhw’n codi materion fel:

  • Effaith ar yr hinsawdd: Nid hud yw DA; mae’n rhedeg ar ynni. Llawer ohono.
  • Cost ddynol: Mae rhai systemau DA yn dibynnu ar weithwyr cyflog isel yn y De Byd-eang sy’n labelu data neu’n hidlo cynnwys niweidiol.
  • Cewri technoleg: Gall defnyddio offer penodol deimlo fel eich bod, yn anuniongyrchol, yn ariannu cwmnïau nad ydynt bob amser yn cyd-fynd â’ch gwerthoedd.

Nid yw poeni am y materion hyn yn golygu eich bod yn “ddramatig.” Mae’n golygu eich bod yn ddinesydd meddylgar sy’n ymwneud â’ch byd.

Beth sy’n digwydd i’m data?

Mae rhai myfyrwyr yn poeni ynghylch beth sy’n digwydd i’r hyn y maent yn teipio i mewn i offer DA. Pwy sy’n ei weld? Ble mae’n cael ei storio? A ellir ei ddefnyddio i hyfforddi modelau’r dyfodol?
Os yw’r ansicrwydd hwnnw’n eich gwneud chi’n anghyfforddus, mae dewis peidio â defnyddio DA, neu ei ddefnyddio ar gyfer tasgau pwysigrwydd isel yn unig, yn gwbl ddilys.

A yw DA yn tanseilio fy hyder?

Er y gall DA swnio fel ffrind hynod o gefnogol, sy’n cytuno â phopeth rydych chi’n ei ddweud a dweud wrthych pa mor wych yw eich gwaith, gall hynny fod yn wrthgynhyrchiol. Os yw popeth yn edrych yn “wych” trwy’r amser, mae’n dod yn anoddach sylwi ar yr hyn sydd wir angen ei wella.

Gall DA fod yn ddefnyddiol, ond gall hefyd dorri eich hyder yn dawel os ydych chi’n dibynnu arno’n ormodol.

Cofiwch: mae rhywbeth grymusol am roi’r atalnod llawn olaf hwnnw ar aseiniad rydych chi wedi ei ysgrifennu eich hun gan wybod: Fi wnaeth ymchwilio ar gyfer hwn. Fi wnaeth ysgrifennu hwn. Rwy’n deall hwn.

Fy newis i ydyw, iawn?

Ni ddylai DA deimlo’n orfodol. Nid ar gyfer traethodau, nid ar gyfer adolygu, nid ar gyfer unrhyw beth. Ac os oes unrhyw un yn gwneud i chi deimlo fel ei bod hi’n rhaid i chi ei ddefnyddio, mae’n werth cael sgwrs gyda’ch tiwtor personol.

Yn y diwedd, eich dysgu chi ydyw, eich gwerthoedd chi, eich dewis chi.

P’un a ydych chi’n defnyddio DA bob dydd, yn achlysurol, neu ddim o gwbl, rydych chi’n haeddu offer, cefnogaeth ac arweiniad sy’n parchu eich barn.

Cyfarchion yr ŵyl!

Cyfarchion yr ŵyl i holl gwsmeriaid Llyfrgelloedd y Brifysgol oddi wrth y tîm Cysylltiadau Academaidd.
Dyma ychydig o uchafbwyntiau i’w rhannu o flwyddyn orlawn

Ceir hyd i ystadegau defnyddio a rhagor o wybodaeth am y gwasanaethau llyfrgell yr ydym yn eu darparu, gan gynnwys addysgu Llythrennedd Gwybodaeth a chymorth un-i-un, Digideiddio, SgiliauAber, Rhestrau Darllen Aspire, Canllawiau Llyfrgell a Sgiliau Digidol yng Nghynllun Gweithredu’r Llyfrgell 2024-2025.

DA @ PA

DA @ PA? Rhowch gynnig ar ein Cwrs Llythrennedd DA newydd.

Mae defnyddio DA yn fedrus yn golygu mwy na chael atebion cyflym.  Mae’n golygu meddwl yn feirniadol am y cynnyrch, gwirio ffeithiau, a chadw o fewn y rheolau o ran uniondeb academaidd.

 

 

 

 

 

Mae ein Cwrs Llythrennedd DA yn rhoi’r hanfodion i chi:

  • Y rheolau y mae angen i chi eu dilyn
  • Y moeseg sy’n sail i ddefnydd cyfrifol
  • Sut i gloriannu cynnyrch DA yn feirniadol
  • Awgrymiadau ar gyfer defnyddio DA yn effeithiol yn eich astudiaethau
  • A lle mewn gwirionedd mae terfynau defnyddioldeb DA 

Os ydych chi’n chwilfrydig am DA, yn bwyllog, neu am osgoi mynd i drafferthion, y cwrs yma yw eich canllaw i ddefnyddio DA yn gyfrifol, yn foesegol ac yn ddiogel yn y brifysgol.  

Mae’r holl fyfyrwyr a staff wedi’u cofrestru ar y Cwrs Llythrennedd DA.  Mae ar gael yn Gymraeg a Saesneg.  Ewch i www.blackboard.aber.ac.uk ac mae wedi’i gynnwys yn yr adran Mudiadau.