{"id":1706,"date":"2025-09-24T08:49:38","date_gmt":"2025-09-24T07:49:38","guid":{"rendered":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/?p=1706"},"modified":"2025-09-24T08:49:41","modified_gmt":"2025-09-24T07:49:41","slug":"camwybodaeth-a-chwningod","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/?p=1706&lang=cy","title":{"rendered":"Camwybodaeth (a Chwningod!)"},"content":{"rendered":"\n<p>Ydych chi&#8217;n cofio&#8217;r darn o ffilm o gamera golwg-nos a oedd yn boblogaidd ar y cyfryngau cymdeithasol yn ddiweddar, yr un sy&#8217;n dangos gang o gwningod yn neidio ar drampol\u00een? Roedd yn wych, yn doedd?<\/p>\n\n\n\n<p>Yr unig broblem? Roedd yn ffug (fel y llun yma).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1536\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/files\/2025\/09\/Designer.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1697\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Er mai tipyn o hwyl yn unig oedd y ffilm o\u2019r cwningod yn neidio ac roedd (i ddyfynnu&#8217;r diweddar Douglas Adams) yn ddiniwed yn bennaf, mae&#8217;n tynnu sylw at ba mor argyhoeddiadol y gall fideos a gynhyrchir gan DA fod, a pha mor gyflym y gallant ledaenu ledled y byd. Cofiwch, er na ddywedodd Mark Twain, &#8220;Gall celwydd deithio o amgylch y byd cyn i&#8217;r gwirionedd wisgo ei esgidiau,&#8221; mae&#8217;n dal i fod yn ddyfyniad gwych (ac oes, mae yna rywfaint o eironi mewn defnyddio llinell a gambriodolwyd mewn blog am gamwybodaeth, ond mae hynny&#8217;n dangos pa mor ofalus y mae angen i ni i gyd fod gyda&#8217;r hyn rydyn ni&#8217;n ei ddarllen ar-lein). Mae&#8217;r teimlad yn dal i gael ergyd, yn enwedig mewn oes lle gall cynnwys a gynhyrchir gan DA ledaenu&#8217;n gyflymach nag erioed ac edrych yn frawychus o real.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae&#8217;r darn o ffilm gyda\u2019r cwningod yn enghraifft hwyliog, ond mae&#8217;n codi pwynt difrifol: mewn byd lle gall unrhyw un greu cynnwys sy&#8217;n edrych yn realistig gydag ambell glic, sut ydych chi&#8217;n gwybod beth sy&#8217;n real neu ddim? A beth mae hyn yn ei olygu i chi fel myfyriwr, yn enwedig pan fyddwch chi&#8217;n ymchwilio, ysgrifennu aseiniadau, neu sgrolio trwy&#8217;ch ffrwd?<\/p>\n\n\n\n<p>Dyma lle gall eich llyfrgell wneud gwahaniaeth gwirioneddol.<\/p>\n\n\n\n<p>Gall llywio byd o gynnwys a chamwybodaeth a gynhyrchir gan DA deimlo fel tasg amhosibl bron, ond nid oes raid i chi wneud hyn ar eich pen eich hun. Mae&#8217;r llyfrgell yma i gynnig cefnogaeth. P&#8217;un a ydych chi&#8217;n gweithio ar aseiniad, yn paratoi cyflwyniad, neu&#8217;n ceisio gwneud synnwyr o&#8217;r hyn sy&#8217;n real neu ddim ar-lein, gall staff y llyfrgell eich helpu i ddatblygu&#8217;r sgiliau beirniadol sydd eu hangen i werthuso gwybodaeth yn effeithiol.<\/p>\n\n\n\n<p>I&#8217;ch helpu i lywio hyn i gyd, rydym wedi llunio Cwrs Llythrennedd DA pwrpasol, sydd ar gael yn yr adran Mudiadau ar Blackboard. Rydym hefyd wedi creu canllaw defnyddiol ar adnabod <a href=\"https:\/\/libguides.aber.ac.uk\/c.php?g=693033&amp;p=4969450\">Newyddion ffug a chamwybodaeth<\/a>. Mae canllaw arall yn esbonio sut mae <a href=\"https:\/\/libguides.aber.ac.uk\/c.php?g=718526&amp;p=5210014\">offer DA yn gweithio<\/a> a sut i werthuso gwybodaeth gan ddefnyddio&#8217;r enw gwych <a href=\"https:\/\/libguides.aber.ac.uk\/c.php?g=718091&amp;p=5229792\">Prawf CRAAP<\/a>, sy\u2019n ddefnyddiol p&#8217;un a ydych chi&#8217;n defnyddio llyfrau, peiriannau chwilio, neu offer DA.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae&#8217;r holl adnoddau ar-lein hyn wedi&#8217;u cynllunio i&#8217;ch helpu i ddod yn ymchwilydd mwy hyderus a chraff. A chofiwch, os ydych chi\u2019n ansicr ynghylch pa mor ddibynadwy yw rhywbeth, neu eisiau ail farn, gallwch bob amser ofyn i ni am gyngor. Rydyn ni yma i helpu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ydych chi&#8217;n cofio&#8217;r darn o ffilm o gamera golwg-nos a oedd yn boblogaidd ar y cyfryngau cymdeithasol yn ddiweddar, yr un sy&#8217;n dangos gang o gwningod yn neidio ar drampol\u00een? Roedd yn wych, yn doedd? Yr unig broblem? Roedd yn ffug (fel y llun yma). Er mai tipyn o hwyl yn unig oedd y ffilm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":31644,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[136,140,138],"tags":[268,155,40],"class_list":["post-1706","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cymorth-a-chyngor","category-addysgu","category-sgiliau-gwybodaeth","tag-da","tag-llyfrgellwyr-cy","tag-sgiliau-gwybodaeth"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31644"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1707,"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1706\/revisions\/1707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.aber.ac.uk\/librarian\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}