Stomp Ryng-golegol Aberystwyth 2016

Iestyn Tyne a’i stôl, a roddwyd gan Adran y Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd, Prifysgol Aberystwyth.

Iestyn Tyne a’i stôl, a roddwyd gan Adran y Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd, Prifysgol Aberystwyth.

Cynhaliwyd y Ddawns Ryng-golegol yn Aberystwyth yn ystod penwythnos olaf Tachwedd. Bu’r hwyl yr un fath â phob blwyddyn arall, ond eleni, i ddechrau digwyddiadau’r penwythnos, cynhaliwyd STOMP yn nhafarn y Cŵps ar y nos Wener. Digwyddiad newydd oedd hwn, sef cystadleuaeth rhwng beirdd ifanc cymdeithasau Cymraeg y prifysgolion, dan lywyddiaeth Endaf Griffiths.

Gan fod bws Gym Gym Caerdydd yn sownd ar yr M4, fe frwydrodd Iestyn Tyne a Carwyn Eckley ar ran UMCA a Caryl Bryn ar ran UMCB. Roedd y dasg i ni’r gynulleidfa yn un syml – eistedd nôl a dewis ein bardd buddugol.

Trafodwyd themâu megis cancr yn y rownd gyntaf. Trawyd nodyn difrifol yng ngherdd Caryl, a honno’n gerdd safonol tu hwnt ar fesurau amrywiol. Cyfansoddodd Iestyn Tyne awdl i’w lety un Aberystwyth, gyda phennill i bob un o’r bechgyn sy’n byw yno.

Roedd yn ddigwyddiad hynod o gyffrous ac yn ddechrau anhygoel i benwythnos anhygoel. Fe roddodd y digwyddiad hwn wedd newydd ar ddigwyddiadau’r penwythnos, a mawr obeithiaf y bydd y STOMP yn parhau i fod yn rhan o benwythnos y Ddawns Ryng-golegol y flwyddyn nesaf.

(Ceris Thomas, Cymraeg, Rhan II)

 

Nos Wener 25 Tachwedd oedd dechrau penwythnos Dawns Ryng-golegol 2016 Aberystwyth. Mae aelodau’r cymdeithasau Cymraeg o brifysgolion Cymru, ac ambell un o Loegr, yn dod yn llu i Aberystwyth ar gyfer y digwyddiad blynyddol hwn – digwyddiad enfawr ym myd y myfyrwyr Cymraeg.

 

Yn y rownd derfynol gyffrous, mi gurodd Iestyn gerdd Carwyn gyda’i gerdd am y Rhyng-gol… Fodd bynnag, ar ddiwrnod arall, mi fuasai cerdd Carwyn am anghofio bwydo pysgodyn ei ffrind wedi ennill yn hawdd, ond mi oedd hi’n anffodus i Carwyn mai Iestyn oedd ei wrthwynebwr y tro hwn. Enillodd Iestyn y stôl fawreddog, a chalonnau pawb.

(Ieuan Wade, Cymraeg, Rhan II)

Roedd y Cŵps dan ei sang nos Wener 25 Tachwedd, ar gyfer digwyddiad newydd sbon ar benwythnos y ddawns flynyddol. Roedd y dafarn yn llawn bwrlwm wrth i fyfyrwyr o brifysgolion ledled Cymru paratoi i gefnogi eu cyd-fyfyrwyr.

Yn agor y gystadleuaeth i’r tîm cartref, o flaen cynulleidfa gefnogol iawn, roedd Carwyn Eckley. Nesaf roedd Caryl Bryn o Brifysgol Bangor a rhaid oedd edmygu ei hyder wrth iddi sefyll o flaen ei chyd-fyfyrwyr. Enillydd Stomp gyntaf y Ddawns Ryng-gol oedd Iestyn Tyne o Benllŷn. Roedd yn benwythnos llwyddiannus iawn i’r bardd o Benllŷn, gan iddo gipio’r gadair yn Eisteddfod y Ffermwyr Ifanc yn Abertawe y noson ganlynol.

Roedd hi’n noson i’w chofio i bawb a fu’n rhan o’r digwyddiad newydd hwn, ac mae’n siŵr y bydd modd cynnal y digwyddiad yn flynyddol o hyn ymlaen fel rhan o benwythnos y Ddawns Ryng-gol a gynhelir yn Aberystwyth bob mis Tachwedd.

(Owen Howell, Cymraeg a Daearyddiaeth)

Y Stompfeistr oedd Endaf Griffiths, ac ef oedd yn cadw trefn ar y noson. Myfyriwr sy’n astudio am radd MPhil yn Adran y Gymraeg Prifysgol Aberystwyth yw Endaf. Fe lwyddodd i wneud sioe dda o’r cystadlu, gan sicrhau fod popeth yn llifo’n esmwyth. Y beirdd a ddewiswyd i fod yn rhan o’r Stomp oedd Carwyn Eckley a Iestyn Tyne o Brifysgol Aberystwyth, Caryl Bryn o Brifysgol Bangor a Caio Harri Parri Hughes o Brifysgol Caerdydd. Yn anffodus, roedd bws Prifysgol Caerdydd yn hwyr yn cyrraedd ac felly fe fethon nhw gystadlu yn y Stomp.

Y rownd gyntaf oedd ysgrifennu cwpled yn cynnwys y llinell ‘Yn y Cŵps rwy’n mynd o’m co’’, naill ai fel llinell gyntaf neu ail linell. Dyma enghreifftiau o’r hyn a gyflwynwyd:

Iestyn Tyne, Aberystwyth:

O’r bar bu’n rhaid fy nghario,                                                                                             Yn y Cŵps rwy’n mynd o’m co’.

Caryl Bryn, Bangor:

Caf fonc cyn mynd rhy honco,                                                                                        Yn y Cŵps rwy’n mynd o’m co’.

Carwyn Eckley, Aberystwyth:

Yn y Cŵps rwy’n mynd o’m co’,                                                                                          I witied am stomp eto.

Ar gyfer y rownd derfynol roedd angen i’r beirdd ddarllen cerdd, ac fe ymgeisiodd y tri chystadleuydd yn frwd. Y cyntaf i adrodd ei gerdd oedd Carwyn Eckley, cerdd a oedd yn sôn am y ffaith ei fod wedi anghofio bwydo pysgodyn, ac fe ysgrifennwyd y cyfan ganddo ar ffurf cywydd. Gwaith arbennig, o ystyried mai dim ond blwyddyn sydd ers iddo ddechrau cynganeddu. Yr ail i gamu i’r llwyfan oedd Caryl Bryn. Cerdd dipyn yn fwy dwys oedd ganddi hi, un a ysbrydolwyd gan berthynas iddi a fu’n brwydro yn erbyn cancr. Yr olaf i gystadlu oedd Iestyn Tyne. Cerdd ddigri oedd yr hyn a gyflwynwyd ganddo. Teitl ei gerdd oedd ‘Baled yr Alun Afradlon’, ac roedd hi’n adrodd hanes ei ffrind yn mynd i’r brifysgol.

Enillydd y Stomp Ryng-gol gyntaf erioed, felly, oedd Iestyn Tyne, myfyriwr addawol o ardal Penrhyn Llŷn. Mae ei enw bellach yn adnabyddus i eisteddfodwyr Cymru gan mai ef a enillodd y Goron yn Eisteddfod yr Urdd eleni. Yn ogystal â hyn, fe enillodd Iestyn gadair Eisteddfod CFfI Cymru a gynhaliwyd yn Abertawe y noson ganlynol. Tipyn o gamp – bu’n benwythnos llwyddiannus iawn iddo yn wir.

(Siriol Teifi)

Dros y penwythnos, fe fu’r Ddawns Ryng-Gol yn bywiogi tref Aberystwyth ac, yn ôl yr arfer, cafodd myfyrwyr o brifysgolion ar draws Cymru groeso cynnes i ymuno â ni yn y dawnsio, y canu a’r yfed tan oriau mân y bore. Ond eleni, am y tro cyntaf, cynhaliwyd digwyddiad newydd fel rhan o’r dathliadau: Stomp yn y Cŵps.

Er bod hen elyniaeth gyfeillgar rhwng myfyrwyr Aberystwyth a Bangor, pan ddaeth hi’n amser i’r Stomp ddechrau, fe ymunodd pawb â’i gilydd i chwerthin a joio’r cerddi clyfar a digri drwy gydol y noson. O gerddi am ffrindiau a datgelu cyfrinachau i linellau bach lliwgar a chlyfar, roedd digonedd o amrywiaeth, ac felly roedd hynny ynddo’i hun yn ei gwneud hi’n noson ddifyr.

Rhaid llongyfarch pawb a gymerodd ran yn y noson. Roedd pob un gerdd yn wych ac yn llawn haeddu pob un chwerthiniad a chymeradwyaeth. Ond rhaid dymuno llongyfarchiadau mawr i’r enillydd, a gipiodd wobr y stôl fach bren, sef Iestyn Tyne, myfyriwr yn Adran y Gymraeg Aberystwyth.

Gobeithio, gan fod y noson wedi bod yn gymaint o lwyddiant, y bydd Stomp y Cŵps yn dychwelyd y flwyddyn nesaf i’n diddori ni unwaith yn rhagor, ac i gynnig mwy o amrywiaeth i un o benwythnosau mwyaf hwyliog y flwyddyn academaidd.

(Elan Lois Roberts, Cymraeg Proffesiynol)

Plant Mewn Angen 2016

Yr wythnos hon, gydag wythnos Plant Mewn Angen ar y gorwel, gwelwyd myfyrwyr brwdfrydig Prifysgol Aberystwyth yn cymryd yr awenau er mwyn codi arian ar gyfer yr elusen. Bu un clwb yn arbennig, sef Clwb Rotaract Aberystwyth, wrthi’n brysur ar nos Wener 18 Tachwedd yn peintio wynebau a thynnu lluniau gyda Pudsey ei hun er mwyn codi arian tuag at yr elusen. Pa ddigwyddiad gwell i’w gynnal ar benwythnos y Ddawns Ryng-gol, gyda myfyrwyr o bob cornel o’w wlad yn ymweld â’r brifysgol?

‘Roeddwn wedi gobeithio codi swm rhesymol o arian tuag at ymgyrch Plant Mewn Angen drwy ofyn i fyfyrwyr wneud cyfraniad tra roedden nhw ar eu noson mas yn gyfnewid am gael eu hwynebau wedi eu peintio,’ meddai Owain Jones, Llywydd Clwb Rotaract Aberystwyth. Aeth ymlaen i ddweud, ‘Roeddwn hefyd yn awyddus i godi ymwybyddiaeth a cheisio denu myfyrwyr i ymuno â’n clwb, a sefydlwyd yn y brifysgol y llynedd. Tynnwyd lluniau o’r holl fyfyrwyr a gafodd eu hwynebau wedi’u peintio, a byddant yn cael eu gosod ar ein tudalen Facebook er mwyn dangos pa fath o weithgareddau mae’r clwb yn eu cynnal.’

Michelle PLant mewn angenDywedodd Gruff Huws, y myfyriwr brwdfrydig a wisgodd fel Pudsey am y noson, ‘Roedd hi’n noson lwyddiannus mewn sawl ffordd – roedd hi’n gyfle gwych i’r myfyrwyr gyfrannu at godi arian ar gyfer Plant Mewn Angen. Ond hefyd, cawsom lawer o ymateb a chwestiynau ynglŷn â beth yn union yw’r clwb a pha fath o weithgareddau yr ydym yn eu cynnal drwy’r flwyddyn. Er imi rewi’n gorn yn y wisg, roedd pob eiliad yn werth chweil ac ar gyfer achos da!’

Dyma lun o rai o aelodau’r clwb. Mae aelodau Clwb Rotaract Aberystwyth yn gwirfoddoli’n wythnosol er mwyn helpu’r gymuned. Sefydliad rhyngwladol ydyw ar gyfer pobl ifanc rhwng deunaw a deg ar hugain oed yn bennaf. Mae’r clwb wedi trefnu llawer o weithgareddau i godi arian dros y flwyddyn ddiwethaf – cwisiau tafarn, cystadlaethau pŵl, stiwardio ar gyfer noson tân gwyllt, goleuo’r dref, ffeiriau Nadolig a llawer mwy!

RoteractCodwyd llawer o arian gan y clwb ar gyfer elusennau amrywiol, gan gynnwys Mary’s Meals, ymgyrch End Polio Now, Mind ac, yn awr, Plant Mewn Angen.

Heb os, bu’r noson yn llwyddiant ysgubol, gyda’r clwb yn codi £71.75 ar gyfer Plant Mewn Angen.

Michelle Rafferty, Cymraeg a Hanes, Rhan II

Eisteddfod y Ffermwyr Ifanc, 2016

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol CFfI Cymru 2016 yn Neuadd Brangwyn, Abertawe 19 Tachwedd. Sir Gaerfyrddin oedd yn llywyddu’r eisteddfod eleni ac, yn ôl Lowri Thomas, cadeirydd y pwyllgor gwaith, ‘Roedd hi’n steddfod lwyddiannus dros ben, gyda channoedd o aelodau o bob ffederasiwn yn camu ar y llwyfan i gystadlu mewn amryw o gystadlaethau. Braf oedd clywed ymateb ffafriol y beirniaid i safon y cystadlu, a braf oedd gweld y neuadd yn llawn drwy gydol y dydd.’

Daeth yr aelodau i Abertawe o bob cwr o’r wlad i gymryd rhan mewn amrywiaeth o gystadlaethau, gan gynnwys Canu Emyn, Dawnsio Gwerin a Pharti Unsain. Ffederasiwn Sir Benfro a ddaeth i’r brig ar ddiwedd diwrnod hir o gystadlu brwd rhwng y siroedd, gyda Sir Gaerfyrddin yn cipio’r ail wobr.

Iestyn Tyne o glwb Godre’r Eifl, Eryri, a ddaeth i’r brig yng nghystadleuaeth y gadair eleni, gyda’i gerdd ar y testun ‘Gwawr’. Enillydd coron gyntaf Eisteddfod CFfI Cymru am ei stori fer ar y testun ‘Cefn Gwlad’ oedd Naomi Seren Nicholas o glwb Llys y Frân, Sir Benfro. Mae’r ddau ohonynt yn astudio ym Mhrifysgol Aberystwyth, Naomi am radd mewn Cymraeg a Drama, a Iestyn am radd yn y Gymraeg. Llongyfarchiadau gwresog i’r ddau ohonynt!

Naomi Nicholas ac Iestyn Tyne

Naomi Nicholas ac Iestyn Tyne

Lluniwyd y gadair hardd gan Bedwyn Rees a lluniwyd y goron gan Dylan Bowen, y ddau yn gyn-aelodau o glwb Capel Iwan. Noddwyd y gadair gan Hefin Jones, a’r goron gan Undeb Amaethwyr Cymru, Cangen Caerfyrddin.

Un o uchafbwyntiau’r diwrnod oedd cystadleuaeth y côr. Sir Feirionydd a gipiodd y wobr gyntaf mewn cystadleuaeth o safon uchel iawn. Comisiynwyd y gân ‘Yma i Aros’ gan CFfI Sir Gâr i’w pherfformio mewn cyngerdd yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr 2014, fel rhan o ddathliadau’r clwb yn 70 oed. 

Jessica Robinson o Ffederasiwn Sir Benfro a enillodd Gwpan Ardudwy am yr unigolyn gorau yn yr adran gerddoriaeth, a Siôn Jenkins, hefyd o Sir Benfro, a dderbyniodd y wobr am yr unigolyn gorau yn yr adran lefaru. Rhoddwyd Cwpan Her Joy Cornock i Dyfan Jones o Sir Feirionydd, wedi i’r beirniaid ei enwi fel yr unigolyn mwyaf addawol yn holl gystadlaethau’r Eisteddfod.

Yn cipio Tlws Undeb Amaethwyr Cymru am ennill yr adran Gwaith Cartref, roedd Sir Ceredigion. Ac eleni, Sir Benfro wnaeth berfformio orau yn holl gystadlaethau’r llwyfan, gan ennill Tarian Elonwy Philips.

Cafodd rhaglen arbennig ei ddarlledu ar S4C yn cynnwys yr holl uchafbwyntiau, ac mae’r cyfan i’w weld ar S4C Clic neu ar dudalen Facebook Eisteddfod y Ffermwyr Ifanc 2016.

Eirios Thomas, trefnydd CFfI Sir Gâr, oedd Llywydd yr Eisteddfod eleni, ac yn ystod ei haraith soniodd pa mor allweddol yw mudiad y Ffermwyr Ifanc o ran cynnal cymunedau yng nghefn gwlad Cymru. I gloi ei haraith, pwysleisiodd unwaith eto mor bwysig oedd y mudiad o ran creu Gwell Ffermwyr, Gwell Gwladwyr a Gwell Dinasyddion. Dymuna CFfI Sir Gâr bob lwc i Bethan Wyn Williams a Phwyllgor Eisteddfod Sir Eryri gyda’r trefniadau ar gyfer Eisteddfod CFfI 2017.

Sulwen Richards, myfyrwraig Cymraeg Proffeisynol Rhan II