‘Mentro Meifod’: ap Cymraeg newydd

[In this post Eiri Angharad Siôn, a graduate of Professional Welsh, discusses how a BA module on Welsh literary heritage inspired her to undertake further study for an MPhil. Her research, funded by KESS (Knowledge Economy Skills Scholarships) and in collaboration with Geosho, involves the production of an exciting new mapping app, ‘Mentro Meifod’, which gives users access to literary and cultural walks in four fascinating locations in Montgomeryshire.] 

Yn ystod tair blynedd ddymunol iawn yn astudio Cymraeg Proffesiynol yn Adran y Gymraeg yma ym Mhrifysgol Aberystwyth cefais y cyfle i astudio modiwlau blaengar a chyffrous. Roedd ‘Trosi ac Addasu’ yn rhoi blas ar gyfieithu a golygu gwaith printiedig; ‘Cymraeg yn y Gweithle’ yn rhoi cyfle i brofi ychydig o fywyd yn y byd gwaith go iawn, a fy hoff fodiwl – a dyma oedd y gwir ysgogiad i mi fynd ymlaen i wneud MPhil a dweud y gwir – ‘Bro a Bywyd’, modiwl a oedd yn rhoi’r  cyfle i ddehongli treftadaeth lenyddol y Cymry. Fel rhan o’r modiwl hwn roeddem yn ystyried gwerth treftadaeth lenyddol Cymru a sut y gallwn ei defnyddio er mwyn hybu’r economi leol. Cefais greu prosiect o’m dewis, ac fe gynhyrchais lyfryn cryno am hanes llenyddol Sir Drefaldwyn. Wedi cael blas ar hynny roeddwn yn awyddus i ymchwilio ymhellach i lenyddiaeth a hanes yr ardal, a hefyd i ganfod y ffordd orau o ddarparu’r fath ddeunydd mewn modd hygyrch i gynulleidfa heddiw.

Bûm yn ddigon lwcus i gael fy ariannu i wneud y gwaith ymchwil hwn gan KESS (Knowledge Economy Skills Scholarships), Rhaglen Gydgyfeirio Ewropeaidd sy’n cyllido gwaith ymchwil MPhil a PhD yng Ngorllewin Cymru ac yn y Cymoedd. Mae’r cyrsiau hyn yn gofyn i fyfyrwyr gydweithio â chwmni preifat wrth wneud eu hymchwil, a deuthum ar draws cwmni Geosho o Gaernarfon sy’n arbenigo mewn creu apiau mapio. Fel rhan o’m gwaith ymchwil i ddarpariaeth deunydd treftadol, cefais gyfle i gynhyrchu fy ap fy hun gyda chwmni Geosh, sef ‘Mentro Meifod’, a thrwy hynny gael cyfle i ddysgu mwy am faes mapio diwylliannol creadigol yn gyffredinol.

Ap o deithiau cerdded llenyddol a diwyllianol mewn pedwar man yn Sir Drefaldwyn yw’r ap rwyf wedi bod yn gweithio arno. Dewisais yr ardal hon am amryw resymau, yn bennaf am mai yn Sir Drefaldwyn y byddai’r Eisteddfod Genedlaethol yn cael ei chynnal eleni, ond hefyd am fod gen i gysylltiadau teuluol â’r ardal ac am fy mod yn frwdfrydig i ddysgu mwy am ei hanes. Cafodd yr ap ei lansio ar Ddydd Llun yr Eisteddfod, ac roedd cyfle i’r cyhoedd ei lawrlwytho a dilyn y teithiau yn ystod yr wythnos. Mae’r teithiau eu hunain yn gweithio gyda thechnoleg GPRS ac felly nid oes angen signal ffôn (elfen bwysig wrth ystyried eu bod wedi’u lleoli mewn ardal wledig a diarffordd), ac wrth i chi ddilyn map pob taith gerdded mae gwybodaeth am yr hyn sydd o’ch cwmpas a hanes yr ardal yn ymddangos ar sgrîn y ffôn, gyda lluniau a chlipiau sain o gerddi neu gerddoriaeth berthnasol.

Fy nghobaith wrth gynhyrchu ap o’r fath oedd mesur gwerth y math hwn o beth, gan ystyried a allai arwain at greu mwy o ddiddordeb yn llenyddiaeth a threftadaeth Cymru – efallai ymhlith cynulleidfa wahanol i’r un a fyddai’n ymddiddori yn y pwnc yn draddodiadol, megis pobl ifanc neu ddi-Gymraeg. Yn sicr gwelaf botensial ar gyfer hybu twristiaeth ddiwylliannol yn y math hwn o brosiect. Wrth i wyliau diwylliannol a theithiau cerdded ddod yn fwyfwy poblogaidd, mae cyfle i ni fel Cymry fachu ar y cyfle a gwneud yn fawr o’n hanes a’n diwylliant cyfoethog a hybu’r economi leol yn sgil hynny. Mae’r ap hwn yn un cwbl ddwyieithog (gan gynnwys cyfieithiadau o’r cerddi), a theimlaf fod potensial i greu fersiwn i ddysgwyr ac i blant hefyd. Mae peryg i Gymru gael ei gadael ar ei hôl pan ddaw at ddeunydd digidol a thechnolegol, ac mae angen manteisio ar unrhyw gyfle i sicrhau ein bod yn defnyddio’r platfform er ein budd ni. Er mwyn lawrlwytho’r Ap ewch at: www.mentromeifod.co.uk

Eiri Angharad Siôn, BA Cymraeg Proffesiynol

Mentro Meifod