Dwned 20 (2014)

Mae’r ugeinfed rhifyn o’r cylchgrawn Dwned wedi ei gyhoeddi. Sefydlwyd y cylchgrawn yn 1995 gan y golygyddion, Dr Bleddyn Owen Huws a Dr A. Cynfael Lake, ac mae wedi ymddangos yn flynyddol byth oddi ar hynny. Cyhoeddiad ydyw sy’n canolbwyntio ar gyhoeddi trafodaethau safonol ar lenyddiaeth a hanes Cymru’r Oesoedd Canol. Yn ystod y ddau ddegawd diwethaf cyhoeddwyd deunydd gan 50 o gyfranwyr, yn cynnwys nifer o enwau sy’n ysgolheigion amlwg a phrofedig yn y maes, ynghyd â rhai ysgolheigion ifainc a fanteisiodd ar y cyfle i gyhoeddi eu gwaith ymchwil am y tro cyntaf. Ymddangosodd cyfanswm o 116 o eitemau unigol rhwng cloriau’r ugain rhifyn, yn cynnwys erthyglau, nodiadau ac adolygiadau, amryw ohonynt yn drafodaethau pwysig ar wahanol agweddau ar farddoniaeth a rhyddiaith Gymraeg yr Oesoedd Canol.

Gellir archebu copi o’r ugeinfed rhifyn am £7 yn cynnwys cludiad drwy gysylltu ag Adran y Gymraeg, Prifysgol Aberystwyth, Ceredigion, SY23 3DY; cymraeg@aber.ac.uk

Clawr Dwned 20

Cynnwys yr ugeinfed rhifyn

‘Y Bardd yn Llysgennad, Rhan I: Llywarch Brydydd y Moch yn Neheubarth’                 RHIAN M. ANDREWS

‘Dau Englyn Maswedd o ‘Ganu Heledd’ ’                                                                    DAVID CALLANDER

‘Fersiynau Cymraeg o’r Anima Christi’                                                                PRYDWYN O. PIPER

‘Y Tywysog Harri a Gwarchaeau Olaf Gwrthryfel Glyndŵr’                                   RHIDIAN GRIFFITHS

‘Bedo Brwynllys, ei Noddwyr a’i Gynefin’                                                                          A. CYNFAEL LAKE

NODIADAU                                                                                                                         I. ‘Huw Cae Llwyd: Tri Nodyn’                                                                                          A. CYNFAEL LAKE

II. ‘Y Grog yn Nulyn’                                                                                                          A. CYNFAEL LAKE

Adolygiad ar Diarhebion Llyfr Coch Hergest, gol. Richard Glyn Roberts                NICOLAS JACOBS

Adolygiad ar ‘Gwalch Cywyddau Gwŷr’: Ysgrifau ar Guto’r Glyn a Chymru’r Bymthegfed Ganrif, goln. Dylan Foster Evans, Barry J. Lewis ac Ann Parry Owen             CHRISTINE JAMES

‘Rhestr o Weithiau Cyhoeddedig Rachel Bromwich (1915‒2010)’                       MORFYDD E. OWEN

‘Mynegai i Dwned Rhifynnau 1‒20 (1995‒2014)’                                                BLEDDYN OWEN HUWS

 

Rhodd i’r Adran: Llyfrgell T. Gwynn Jones yn dod adref

Mae Adran y Gymraeg yn byw unwaith eto yng nghwmni un o aelodau mwyaf adnabyddus ei staff.

Diolch i haelioni ei ŵyr, Mr Emrys Wynn Jones, mae casgliad o lyfrau’r llenor a’r academydd Thomas Gwynn Jones (1871- 1949), a weithiodd yn yr adran am 34 o flynyddoedd, bellach ar gael i’w defnyddio gan staff a myfyrwyr.

Noson Lenyddol Lwyddiannus Arall

Wrth ddathlu diwedd y tymor cyntaf, trefnwyd Noson Llên a Chân arall gan fyfyrwyr blwyddyn gyntaf y cwrs Cymraeg Proffesiynol. Cynhaliwyd y noson ar y 5ed o Ragfyr yn Lolfa Fach Pantycelyn, canolfan gymdeithasol y Gymraeg ar gampws Prifysgol Aberystwyth. Y tro hwn, cafwyd noson yng nghwmni’r awdur Lleucu Roberts a band ifanc o Lanuwchllyn, Y Cledrau. Siaradodd Lleucu am ei dau lyfr hynod o lwyddiannus, sef Saith Oes Efa a Rhwng Edafedd, cyfrolau a enillodd Y Fedal Ryddiaith a Gwobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr y llynedd. Bu’r cyfweliadau yn ddifyr iawn, gyda Lleucu yn siarad am ei phrofiadau wrth ysgrifennu ac wrth gadw’r gyfrinach am ei llwyddiannau oddi wrth bawb cyn yr Eisteddfod! Cafwyd perfformiad arbennig hefyd gan Y Cledrau, gyda myfyrwraig o’r Adran, Marged Edwards, yn eu plith. Rhaid llongyfarch y myfyrwyr Cymraeg Proffesiynol am eu gwaith trefnu a chyfarwyddo ar noson hynod lwyddiannus.

Lleucu Roberts a'r myfyrwyr

Lleucu Roberts a’r myfyrwyr

Rhianedd Jewell, Darlithydd mewn Cymraeg Proffesiynol

Meeting Michael D. Higgins, President of Ireland

Three members of staff and three students from the Welsh Department’s Celtic Studies programme recently represented Aberystwyth University at a reception held in the Cardiff Millennium Centre for Michael D. Higgins, the good-natured, eloquent and immensely popular President (since October 2010) of the Irish Republic who was visiting Wales to promote the development of a Wales-Ireland sector for facing a shared range of economic, political cultural and environmental challenges.

President Higgins is well known as a poet and supporter of the arts. As Minister for Arts, Culture (now ‘Heritage’) and the Gaeltacht in 1993–97 he was largely responsible for re-establishing the Irish Film Board and creating the nation’s Irish language television service (TG4). In April 2014 his was the first official visit ever made by an Irish Head of State to the United Kingdom, to Parliament and to Windsor Castle.

Dr Ian Hughes, Dr Simon Rodway, and Dr William Mahon, along with postgrads James McCann (MA) and Hynek Janousek and Erasmus student Sarah O’Neill (National University of Ireland, Galway) made the minibus trip to Cardiff on Tuesday, 28 October. The reception was held from 12.30 – 2.30 and featured an inspiring speech by the President which included specific reference to the Irish-language tuition available at Aberystwyth University and the financial support it receives from the Irish government. Each of the Aberystwyth representatives also had an opportunity to exchange private words with President Higgins.

An additional highlight for the Aberystwyth visitors was a chance meeting with the Welsh literary giant and Gaelophile Dr Harri Pritchard Jones who shared memories of his days spent in the Aran Islands and spoke to them in excellent Irish.

Derbyniad gyda Arlywydd Iwerddon 1

Dr Ian Hughes, Sarah O’Neill, Dr William Mahon, Dr Harri Pritchard Jones, Dr Simon Rodway, James McCann, Hynek Janousek

The invitation to members of Aberystwyth University came from the Irish Embassy in London at the suggestion of Séamus Mac Giolla Chomhaill, Principal Officer for Irish Language policy and economic, social and cultural development of the Gaeltacht (Irish-speaking regions) within the Department of Arts, Heritage and the Gaeltacht. Mr Mac Giolla Chomhaill had paid a visit to the Aberystwyth Welsh Department last May and was highly impressed by the linguistic competence and expertise of the Celtic-Studies teaching staff.

Dr William Mahon, Darlithydd Astudiaethau Celtaidd